Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία... Μήπως ακολουθεί η Κύπρος;
Παρ, 10 Δεκ 2010

του Πρόδρομου Προδρόμου

 

Δεν πρόκειται απλά για εθνικές δημοσιονομικές κρίσεις ή κρίσεις χρέους. Εδώ και αρκετό καιρό φάνηκε καθαρά ότι δοκιμάζεται η ίδια η Ευρωζώνη. Πέρα από το μηχανισμό στήριξης που εγκαταστάθηκε πρόσφατα, κάποιες επιλογές και μεθοδεύσεις των ίδιων των ισχυρών της Ε.Ε. δεν βοήθησαν αρκετά -αφού η Γερμανία, ιδιαίτερα, θέλησε να επιβάλει τους όρους και την οπτική της. Μαζί με την πρωτοφανή “στοχοποίηση” της Ελλάδας, ήρθαν στην επιφάνεια βαθύτερες αντιφάσεις και αρρυθμίες του ίδιου του νομισματικού συστήματος της Ευρώπης.

Θύμα της επιτυχίας της

Σήμερα, η Ιρλανδία εμφανίζεται ως το δεύτερο “κακό παιδί” και μαζί θύμα της κρίσης. Η οικονομία της ήταν, όμως, το “οικονομικό θαύμα” της Ευρώπης τις δυο τελευταίες δεκαετίες. Το φορολογικό σύστημα, αλλά και επιδέξιες πολιτικές που διαμόρφωναν ένα σύγχρονο φιλικό περιβάλλον, προσήλκυσαν μαζικά ξένες επενδύσεις. Η γοργή οικονομική μεγέθυνση έκανε τους Ιρλανδούς, άλλοτε “φτωχούς συγγενείς”, να φτάσουν να έχουν, το 2009, το δεύτερο ψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα μέσα στην Ε.Ε. (πίσω μόνο από το Λουξεμβούργο).

Ολόκληρη την προηγούμενη δεκαετία κανένα “μαύρο σύννεφο” δεν φάνηκε στον κελτικό ουρανό. Η Ιρλανδία παρουσίαζε συνεχώς πλεονάσματα και όχι ελλείμματα στον κρατικό προϋπολογισμό. Ξαφνικά, όμως, βρέθηκε το 2009 με ένα δημοσιονομικό έλλειμμα που μόνο με εκείνο της Ελλάδας μπορούσε να συγκριθεί (14,4% έναντι 15%). Ενώ για το τρέχον έτος προβλέπεται έλλειμμα-ρεκόρ, ύψους 32%.

Η εξήγηση φαίνεται να είναι αμείλικτα απλή. Η Ιρλανδία υπήρξε κατά κάποιο τρόπο “θύμα της επιτυχίας της”. Οι υψηλές οικονομικές επιδόσεις έδωσαν χώρο σε ένα “τραπεζικό ροντέο”, με απόληξη μια φρενίτιδα στον τομέα των ακινήτων. Ούτε λίγο ούτε πολύ στήθηκε μια “φούσκα” από τα εισοδήματα της οποίας έμαθε να ζει πλούσια η χώρα (και το κράτος της). Μέσα στην κρίση, όμως, ήρθαν ακαριαία τα μηνύματα “διόρθωσης”. Σήμερα η Ιρλανδία παρουσιάζεται να έχει ένα υπερμεγέθες τραπεζικό άνοιγμα. Φαίνεται να έχει υπερβεί σε ριψοκίνδυνες κινήσεις και επινοήσεις ακόμα και εκείνο το “σαλό” βορειαμερικανικό σύστημα. Το χειρότερο, πάντως, είναι ότι το ίδιο το κράτος έσπευσε σε κάποια στιγμή να εγγυηθεί τα τραπεζικά χρέη. Αυτό είναι το πραγματικό “ιρλανδικό ζήτημα”.

Δημοσιονομικά, η Ιρλανδία παρουσιάζεται εξίσου “ασθενής” με την Ελλάδα. Δεν έχει όμως αντίστοιχο πρόβλήμα χρέους. Αλλά υπάρχει, προφανώς, ένα ζήτημα με το αναπτυξιακό της μοντέλο και με την ίδια την αρχιτεκτονική της οικονομίας της. Ενώ, η Πορτογαλία, που έχει αρκετά ψηλότερο χρέος, δεν έχει φτάσει σε ανάλογο μέγεθος δημοσιονομικής εκτροπής. Αλλά φαίνεται να βρίσκεται καθ’ οδόν· αρκετά κοντά... Όπως, περίπου, και η Ισπανία. Αυτές οι τέσσερις οικονομίες μετράνε μαζί σχεδόν το ένα πέμπτο του ΑΕΠ της Ευρωζώνης.

Ωστόσο, η σύγκριση των χωρών στη βάση των γενικών δεικτών δεν μπορεί να δώσει πάντα την πραγματική εικόνα. Μεγαλύτερη σημασία έχει η δομή της κάθε οικονομίας και οι εσωτερικές τάσεις της, όπως και η δυναμική των μεγεθών. Δυο χώρες με τον ίδιο δείκτη δημοσιονομικού ελλείμματος μπορεί να διαφέρουν αισθητά ως προς τους κινδύνους που διατρέχουν. Το ζήτημα είναι ποιές δυνάμεις και τάσεις βρίσκονται πίσω από τα διάφορα μεγέθη.

Η κυπριακή περίπτωση

Η κυπριακή οικονομία δεν μπορεί να συγκριθεί άμεσα με αυτές τις περιπτώσεις. Ούτε τέτοιου ύψους δημόσιο χρέος έχει ούτε και το δημοσιονομικό έλλειμμα πλησιάζει ακόμα σε διψήφιο ποσοστό του ΑΕΠ -παρά την “εκτροπή” που παρουσιάζει. Μόνη σχετική επισήμανση είναι ότι τόσο το ένα όσο και το άλλο μέγεθος παίρνει τα τελευταία 2-3 χρόνια την ανιούσα. Ακόμα και το μεγάλο “άνοιγμα” του τραπεζικού τομέα στο εξωτερικό (δηλαδή κυρίως την Ελλάδα), το οποίο συγκίνησε εσχάτως τους S&P’s, δεν παρουσιάζει ανάλογους κινδύνους με την ιρλανδική περίπτωση. Γι’ αυτό τον λόγο, εξάλλου, ήρθε και η επίσημη διαβεβαίωση εκ μέρους του ΔΝΤ.

Αν αξίζει τον κόπο να κάνουμε μια τέτοια “συγκριτική συζήτηση” είναι γιατί, εξαιτίας ακριβώς του ευρύτερου ευρωπαϊκού περιβάλλοντος, μέσα στην κρίση και την αναταραχή η Κύπρος διατρέχει πιθανώς κάποιο “πολιτικό κίνδυνο”.

Ο τρόπος με τον οποίο η Γερμανία (κυρίως) “στοχοποίησε” την Ελλάδα δεν έχει να κάνει απλά και μόνο με το πρόβλημα που παρουσίασε η τελευταία. Αλλά μάλλον το “ελληνικό πρόβλημα” εμφανίστηκε ως αφορμή για να ξεκαθαρίσουν και άλλοι λογαριασμοί... Πίσω από τους χειρισμούς και τις αποφάσεις για τη διαχείριση της κρίσης και του ίδιου του Ευρώ, κρύβονται συχνά πάγιες διαφορές απόψεων, αντιλήψεων και, κυρίως, συμφερόντων. Επομένως, τη στιγμή που η Γερμανία (ειδικά) έχει επιλέξει και επιβάλλει μια “πολιτική πυγμής”, είναι αδιανόητο η Κύπρος που βρέθηκε σε επιτήρηση να μη δείξει ότι χειρίζεται μόνη τις υποθέσεις της και αντιστρέφει αποφασιστικά τις τάσεις.

Τα διάφορα πολιτικά παιχνίδια που μέχρι στιγμής κυριαρχούν στην κυπριακή τοπική σκηνή, καθυστερώντας αποφασιστικές κινήσεις διόρθωσης της δημοσιονομικής εκτροπής, είναι πραγματικά αστεία μπροστά στο τι μπορεί να διακυβεύεται αν σε κάποια στιγμή αποφασίσουν στα “υψηλά δώματα” της Ευρωζώνης να αναζητήσουν “αποδιοπομπαίους τράγους”. Εκτός αυτού, οι διορθώσεις και ακόμα περισσότερο κάποιες μεταρρυθμίσεις θα είναι και προς όφελος της ίδιας της οικονομίας.

Εξάλλου, θα πρέπει να προσέξουμε και κάποιες πολύ συγκεκριμένες πιέσεις που ασκούνται πάνω στην Ιρλανδία από την ώρα βρέθηκε, αυτές τις μέρες, σε πολύ δεινή θέση και τελικά κατέφυγε στον περίφημο μηχανισμό στήριξης. Αμέσως τέθηκε σε αμφισβήτηση ο περίφημος χαμηλός συντελεστής εταιρικού φόρου (το 12,5%, που η Κύπρος κατά κάποιο τρόπο μιμήθηκε υιοθετώντας συντελεστή 10%). Η αιτίαση είναι ότι τυχόν αύξησή του θα βελτιώσει τα κρατικά έσοδα της Ιρλανδίας. Το πραγματικό αίτιο είναι ότι εδώ και χρόνια πολλοί αντιδρούν κρίνοντας ότι με αυτό τον τρόπο η Ιρλανδία “κλέβει” επενδύσεις... Αν μη τι άλλο, η χώρα μας δεν έχει απολύτως κανένα λόγο να αφήσει να κάνουν άλλοι συζήτηση για κάποιες, τουλάχιστον, “εσωτερικές ρυθμίσεις” που μέχρι στιγμής λειτουργούν ως ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Γι’ αυτά (και για άλλα πολλά ακόμη) η κυβέρνησή θα πρέπει να σοβαρευτεί και να αφήσει στην άκρη τόσο τις κομματικές σκοπιμότητες όσο και κάποιες “ιδεολογικές” ακροβασίες, παίρνοντας ουσιαστικά και ζυγισμένα μέτρα. Με έμφαση πρώτα στον περιορισμό των κρατικών δαπανών και έπειτα μόνο στην αναζήτηση εσόδων. Ενώ θα πρέπει να βρεθούν τρόποι ούτως ώστε να εξασκηθεί και το βάρος της κοινωνίας έναντι του πολιτικού συστήματος και να αναζητηθούν γενικότερες τομές και μεταρρυθμίσεις, χωρίς τις οποίες δεν πρόκειται να βγούμε πραγματικά από την κρίση.

Η απάντηση είναι λοιπόν ότι όχι, δεν φαίνεται αρκετά πιθανό να έχει η Κύπρος ανάλογη τύχη με τις ευρωπαϊκές οικονομίες που βρέθηκαν στη δίνη της κρίσης. Ενώ παρεπόμενο αυτής της απάντησης δεν είναι ο εφησυχασμός, αλλά η εγρήγορση.

 

Flickr Feed

Δευ, 22 Ιαν 2018

Καταδικάζουμε τις επεμβάσεις της Άγκυρας στις εσωτερικές υποθέσεις των Τουρκοκυπρίων και ιδιαίτερα τις απόπειρες να πληγεί η ελευθερία έκφρασης γνώμης και ο Τύπος. Εξαιρετικά ανησυχητική είναι όμως η απόπειρα να υποκινηθούν εκδηλώσεις βίαιης καταστολής εναντίον της τουρκοκυπρικής εφημερίδας. Δείχνει ότι αντιδημοκρατικές πρακτικές που έχουν επιβληθεί στο εσωτερικό της Τουρκίας διαχέονται τώρα με μεγαλύτερη ένταση και στην κατεχόμενη Κύπρο.

Όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα στα κατεχόμενα, σε συνδυασμό με τη συζήτηση που ακούμε σχετικά με την τουρκική εισβολή του 1974, υπογραμμίζουν με έναν ακόμα τρόπο την ανάγκη να βρεθεί μια πολιτική συμφωνία, που όχι μόνο θα τερματίζει την τουρκική κατοχή, αλλά θα αποκλείει και την ανάμιξη της Άγκυρας στις υποθέσεις της Κύπρου, με κατάργηση των εγγυήσεων και των όποιων επεμβατικών δικαιωμάτων.

Λευκωσία, 22 Ιανουαρίου 2018

Δευ, 22 Ιαν 2018


Όταν ξεκινήσαμε, το 2013, η Κύπρος ήταν μια χώρα σε διάλυση. 

Καταχρεωμένη. Με τον κόσμο να περιμένει στην ουρά.
Ουρά στα κοινωνικά παντοπωλεία. Ουρά σε τραπεζικές μηχανές, με τις τράπεζες κλειστές. Κυριαρχούσαν η αγωνία και ο φόβος για το αύριο.

Σήμερα έχουμε στήσει την οικονομία στα πόδια της.
Έχουμε ανάπτυξη. Έρχονται επενδύσεις και δημιουργείται απασχόληση. Η ανεργία μειώνεται διαρκώς. Οι νέοι βρίσκουν σιγά-σιγά τις ευκαιρίες που δικαιούνται και που αξίζουν.

Το κράτος έχει πλεονάσματα και έχει δυνατότητες για οφέλιμες πολιτικές.
Η κυβέρνησή μας μπορεί και σχεδιάζει το αύριο. Όπως, για παράδειγμα, με το Γενικό Σχέδιο Υγείας, που δεκαετίες το περιμέναμε...

Αυτή την πορεία πρέπει να συνεχίσουμε. Δεν πρέπει:
ούτε να λοξοδρομήσουμε με την πλάνη μεγαλόστομων υποσχέσεων που δεν στέκουν πουθενά
ούτε και να αφήσουμε τους άλλους να μας πάρουν πίσω ξανά.

Έτσι θα ψηφίσουμε την Κυριακή που έρχεται.
Για να συνεχίσουμε στο δρόμο που φτιάχνει τη χώρα μας και τη ζωή μας.
Με σταθερά βήματα μπροστά. Με Πρόεδρο τον Νίκο Αναστασιάδη. Τον Πρόεδρο που έχει δείξει στην πράξη ότι βελτιώνει τα πράγματα. Ότι έχει σχέδιο για τη χώρα.

Λευκωσία, 22 Ιανουαρίου 2018

Παρ, 19 Ιαν 2018

Σε 10 μέρες οι Κύπριοι Πολίτες καλούνται στην κάλπη για να αποφασίσουν πως θα προχωρήσει η χώρα και το ερώτημα είναι:

αν θα μπούμε σε λογική πειραματισμών που θα αποσταθεροποιούσαν την χώρα όπως ακούγετε από τη μία πλευρά;

ή ακόμα να επιστρέψουμε σε πολιτικές που μας είχαν φέρει την βαθιά κρίση;

ή θα συνεχίσουμε με σταθερά βήματα μπροστά σε δρόμο ανάπτυξης και δημιουργίας που βελτιώνει την χώρα μας.

Ακούμε τους δύο βασικούς ανθυποψηφίους του Προέδρου της Δημοκρατίας να κατηγορούν ο ένας τον άλλον επειδή σε κάποιες θέματα συνεργάστηκαν με πολιτικές του Προέδρου Αναστασιάδη.

Εμείς λέμε ότι χρειάζονται συνεργασίες, πρέπει να βρίσκουμε συναίνεση για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα, να σχεδιάζουμε μεγάλες πολιτικές που παράγουν αποτελέσματα προς όφελος των πολιτών.

Την ώρα που οι πολίτες αναγνωρίζουν στον Πρόεδρο Αναστασιάδη την ηγετική φυσιογνωμία που χρειάζεται η χώρα είναι επίσης πολύ σημαντικό ότι με τις πολιτικές του ο Πρόεδρος μπορεί να εξασφαλίζει συναίνεση και συνεργασίες.

Γιατί πραγματικός αντίπαλος μας είναι τα προβλήματα και στόχος μας η λύσης τους προς όφελος των πολιτών

Λευκωσία, 19 Ιανουαρίου 2018