Η πρόβλεψη του Rice και η ακροβασία του ΑΚΕΛ
Παρ, 16 Νοέ 2012

του Χριστόφορου Φωκαΐδη 

Σε άρθρο του το 1973, στο American Journal of Political Science, ο G. W. Rice εκτιμούσε ότι οι πιθανότητες κάποιο κομμουνιστικό κόμμα να ανέλθει στην εξουσία, δια της κοινοβουλευτικής οδού, ήταν απειροελάχιστες. Υπεδείκνυε, ωστόσο, δύο χώρες στην Ευρώπη όπου υπήρχαν κάποιες πιθανότητες η γενικότερη πρόβλεψη να ανατραπεί, την Κύπρο και την Ιταλία. Ο Rice επιβεβαιώθηκε κατά 50%. Το Ιταλικό κομμουνιστικό κόμμα δεν άντεξε στην κρίση του 89-90 και ακολούθησε το δρόμο της εκλογικής συρρίκνωσης. Το ΑΚΕΛ, ωστόσο, όχι μόνο κατάφερε να περάσει αλώβητο από τη σεισμική δόνηση που προκάλεσε σε όλα τα κομμουνιστικά κόμματα η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού αλλά, 35 χρόνια μετά την πρόβλεψη του Rice, κατάφερε να εκλέξει τον ηγέτη του στην Προεδρία. Η «ιδιαιτερότητα» αυτή του ΑΚΕΛ, έχει προκαλέσει τα τελευταία χρόνια την προσοχή ερευνητών τόσο από την Κύπρο, όσο και από το εξωτερικό (βλ. R. Dunphy, Τ. Bale, Α. Έλληνας, Γ. Κατσουρίδης, Γ. Χαραλάμπους).

Αν και η ενασχόληση μου με το θέμα ελαύνεται από ερευνητικό ενδιαφέρον, θεωρώ πως η ανάλυση αυτής ακριβώς της «ιδιαιτερότητας» αποκτά σήμερα και δημόσιο ενδιαφέρον, καθώς μπορεί να μας προσφέρει ένα επεξηγηματικό πλαίσιο για την κατανόηση των παλινδρομήσεων και των αντιφάσεων της κυβέρνησης του ΑΚΕΛ, σε σχέση με τον όλο χειρισμό του ζητήματος της Τρόικα. Οποιαδήποτε ολοκληρωμένη ανάλυση δεν μπορεί, βεβαίως, παρά να λάβει υπόψη διάφορες παραμέτρους όπως το Κυπριακό, το ιστορικό πλαίσιο ανάπτυξης του κόμματος, την οργανωτική δομή και την ιδεολογία. Εδώ, θα περιοριστώ συνοπτικά μόνο στην αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο τελευταίων.

Είναι αλήθεια πως το ΑΚΕΛ από ιδρύσεως του υιοθέτησε μια πραγματιστική προσέγγιση σ’ ότι αφορά την πολιτική του στα διάφορα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι οι θέσεις του ελάχιστα διαφέρουν από αρκετά σοσιαλιστικά κόμματα. Αν είναι έτσι, όμως, τι το εμποδίζει από του να εγκαταλείψει τον Μαρξισμό-Λενινισμό; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να αναζητηθεί στους ιδεολογικούς μηχανισμούς νομιμοποίησης της οργανωτικής δομής και εσωτερικής πολιτικής λειτουργίας του ΑΚΕΛ, βασικό συστατικό των οποίων αποτελεί ο «δημοκρατικός συγκεντρωτισμός». Είναι η συνέπεια και η προσήλωση σε αυτή την ιδεολογική αρχή και εν γένει η Μαρξιστική/Λενινιστική του ταυτότητα, που εγγυάται την οργανωτική συνοχή και συνέχεια του κόμματος. Το ΑΚΕΛ μπορεί να εκφράζει κεντροαριστερές θέσεις ακόμα και να στηρίζει κεντρώους και δεξιούς υποψήφιους, επειδή ακριβώς αυτή η ιδεολογικοπολιτική του ταυτότητα, του επιτρέπει να αναπαράγει τη δύναμη του ως εκλογικός μηχανισμός. Χωρίς να αναλαμβάνει το ίδιο κυβερνητική ευθύνη, το ΑΚΕΛ στήριξε όλους τους προέδρους της Δημοκρατίας με εξαίρεση την δεκαετία Κληρίδη. Αυτή η «αρνητική ενσωμάτωση» του ΑΚΕΛ στο πολιτικό σύστημα, (βλ. Α. Παναγιώτου, 2006), που έχει τις ρίζες της στη δεκαετία του ’40, οδήγησε σε μια προσέγγιση που ήθελε να συμβιβάζει την ιδεολογία προς όφελος της εκλογικής επιβίωσης/επικράτησης, προτάσσοντας συνήθως το Κυπριακό. Στην πραγματικότητα, η κομμουνιστική ιδεολογία του ΑΚΕΛ δεν τέθηκε ποτέ υπό κρίση ενώπιον του λαού.

Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν το 2003, όταν το ΑΚΕΛ συμμετείχε με δικούς τους υπουργούς σε κυβέρνηση αλλά κυρίως το 2008 με την ανάδειξη του ηγέτη του στην Προεδρία. Στις πρώτες δηλώσεις μετά την εκλογή του, ο κ. Χριστόφιας, έδινε το στίγμα του προβλήματος που καλείτο να αντιμετωπίσει, παραδεχόμενος πως δεν είναι ευτυχής που ως κομμουνιστής θα έπρεπε να διαχειριστεί ένα καπιταλιστικό σύστημα. Είμαι βέβαιος ότι τότε, ούτε ο ίδιος δεν μπορούσε να προβλέψει πόσο δύσκολη τελικά θα ήταν αυτή η διαχείριση και πως στο τέλος της θητείας του θα δήλωνε με έκδηλη δυσφορία: «πού φτάσαμε», «να (παρα)καλούμε την Τρόικα να έρθει στην Κύπρο».

Η ανάληψη κυβερνητικής ευθύνης στον σύγχρονο κόσμο δεν αφήνει πολλά περιθώρια ιδεολογικής συνέπειας για ένα ορθόδοξο κομμουνιστικό κόμμα. Το ΑΚΕΛ, βεβαίως, ουδέποτε ήταν τέτοιο στην πράξη, όσον αφορά στις πολιτικές του. Η διασφάλιση της συνέχειας και της συνοχής, ωστόσο, του κομματικού μηχανισμού και της οργανωτικής του συγκρότησης, περνούσε πάντα μέσα από την αναπαραγωγή της ιδεολογικοπολιτικής του ταυτότητας ως κομμουνιστικό κόμμα. Σ’ αυτό ακριβώς έγκειται η υπαρξιακή σχεδόν ανάγκη διαχείρισης των συμβολισμών (και όχι πάντα της ουσίας), που έχουν σχέση με την ταυτότητα του ως το «κόμμα των εργαζομένων» και αυτό αντανακλάται και στη διαπραγμάτευση με την Τρόικα.

Η προσπάθεια του ΑΚΕΛ να ισορροπήσει σήμερα μεταξύ ιδεολογικής συνέπειας και κυβερνητικής ευθύνης μοιάζει, χωρίς υπερβολή, με ακροβασία σε τεντωμένο σχοινί. Ως εκλογικός μηχανισμός κατάφερε να επιβεβαιώσει την πρόβλεψη του Rice. Ως κυβέρνηση όμως, όχι μόνο έχει οδηγηθεί στην πολιτική απομόνωση αλλά καταγράφει συρρίκνωση και στα ποσοστά του. Θα δούμε, βεβαίως, πώς το ίδιο το ΑΚΕΛ θα αξιολογήσει την πρώτη κυβερνητική του θητεία και πώς θα πορευτεί στο μέλλον. Για την ώρα αυτό που προέχει είναι οι αποφάσεις των επόμενων ημερών. Αν το ΑΚΕΛ ρίξει περισσότερο βάρος στην ιδεολογική συνέπεια, τα αποτελέσματα θα είναι μοιραία για τον τόπο. Το ΑΚΕΛ μπορεί να αυξήσει, ίσως, οριακά τη συσπείρωση του. Θα έχει, όμως, σφραγίσει την πολιτική του απομόνωση για αρκετά χρόνια. Θα οδηγηθεί, δηλαδή, σε αυτό που στρατηγικά επιδίωκε διαχρονικά να αποφύγει και το πετύχαινε προβαίνοντας ενίοτε σε σημαντικούς ιδεολογικούς συμβιβασμούς.

Flickr Feed

Παρ, 21 Ιούλ 2017

Ανακοίνωση Εκπροσώπου Τύπου ΔΗΣΥ, Πρ. Προδρόμου:

Σημειώνουμε με ικανοποίηση τα έργα και τις δαπάνες που ανακοίνωσε σήμερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας για την πόλη και την επαρχία Λάρνακας. Είναι αλήθεια ότι η πόλη και η περιφέρεια της Λάρνακας είναι ένα από τα τμήματα της χώρας μας που θέλει ιδιαίτερη προσοχή από το κεντρικό κράτος. Η Κυβέρνησή μας δείχνει έπρακτα να ανταποκρίνεται σε αυτή την ανάγκη στηρίζοντας ιδιαίτερα την πόλη και τις κοινότητες της Λάρνακας.

Ακόμα και στην οικονομικά πολύ δύσκολη περίοδο που διανύσαμε τα προηγούμενα χρόνια, αυτό το ενδιαφέρον μεταφράστηκε σε κρατικές δαπάνες € 228 εκατ. για έργα στην πόλη και τις κοινότητες της Λάρνακας, μεταξύ 2013 και 2017. Ενώ ταυτόχρονα η Κυβέρνηση σε συνεργασία με τους άλλους ενδιαφερόμενους φορείς πέτυχε αύξηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων για το Δήμο Λάρνακας και έργα βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, από € 11 εκατ. που ήταν ο αρχικός σχεδιασμός σε € 18,5 εκατ.

Σήμερα, εκτός από τη λεπτομερή αναφορά σε έργα που έχουν ήδη υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης παρουσίασε τις κυβερνητικές αποφάσεις για καινούρια έργα στις πόλεις και τις κοινότητες της επαρχίας Λάρνακας που φτάνουν σε ύψος € 70,5 εκατ.

Ενώ η προχτεσινή απόφαση της Κυβέρνησης για να αποπληρώσει εγγυημένα δάνεια ύψους € 19,3 εκατ. για τους δήμους και € 1,9 εκατ. για κοινότητες της επαρχίας Λάρνακας, συμβάλλει πολύ στα οικονομικά των δήμων και κοινοτήτων της Λάρνακας. Με αυτό τον τρόπο θα αυξηθούν οι οικονομικές δυνατότητες τους και θα διευκολυνθεί οι οικονομικός σχεδιασμός τους προς όφελος των πολιτών.

Δεν πρέπει να παραλείψουμε να σημειώσουμε ότι με τις σωστές πολιτικές και τη συνετή διαχείριση, η Κυβέρνησή μας έχει δημιουργήσει τις συνθήκες για να έχουμε ξανά μιαν ανθηρή οικονομία που δημιουργεί δυνατότητες για να ανταποκριθούμε καλύτερα σε ανάγκες, όπως δείχνουν και οι σχεδιασμοί αυτοί για την επαρχία Λάρνακας.

Στήριξη της Κυβέρνησης και οικονομική ανάσα στην τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά και δημιουργία περιθωρίων για δαπάνες προς όφελος των δημοτών

Η πρόσφατη απόφαση της Κυβέρνησης για να προχωρήσει σε αποπληρωμή δανείων που είχαν συναφθεί με κρατική εγγύηση από φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, ύψους € 185,3 εκατ., θα βελτιώσει σημαντικά την οικονομική θέση και τις δυνατότητες δήμων και κοινοτήτων και κατ’επέκτασιν θα έχει άμεσο όφελος για τους πολίτες.

Με την απόφαση αυτή η Κυβέρνηση δείχνει πώς στηρίζει έμπρακτα την τοπική αυτοδιοίκηση, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί άμεσο όφελος για τους πολίτες αφού θα δουν στο εξής ποσά που οι αυτοδιοικητικές αρχές όφειλαν να διαθέτουν για την εξυπηρέτηση δανείων, να καταλήγουν σε έργα και πολιτικές κοινής ωφελείας, δηλαδή προς όφελος των ιδίων.

Η Κυβέρνηση μπορεί να παίρνει τέτοιες αποφάσεις που θα εξορθολογίσουν περαιτέρω την ευρύτερη δομή των δημόσιων οικονομικών, επειδή με σωστές πολιτικές έχει δημιουργήσει νέες ισορροπίες και τις προϋποθέσεις για μιαν ρωμαλέα οικονομία.

Πρέπει όμως να παρατηρήσουμε ότι πέραν τις οικονομικής ανακούφισης των αρχών και φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης, είναι η ώρα να σταλεί και ένα γενικότερο μήνυμα αποφυγής του ανεξέλεγκτου δανεισμού, πέραν από τις πραγματικές δυνατότητες, σε κάθε επίπεδο.

Παράλληλα υπενθυμίζουμε ότι με τη συνολική πρόταση για αλλαγές, εξοικονομήσεις και εξορθολογισμό της τοπικής αυτοδιοίκησης, που έχει καταθέσει η Κυβέρνηση και εκκρεμεί ακόμα η έγκρισή της, θα έχουμε στο μέλλον ακόμα καλύτερα αποτελέσματα.

 

Παρ, 21 Ιούλ 2017

Ο Αναπλ. Πρόεδρος ΔΗ.ΣΥ. Λευτέρης Χριστοφόρου καταδικάζει τις προκλητικές ενέργειες των Τούρκων στην Κυπριακή ΑΟΖ καθώς και τη παράνομη επίσκεψη του Τούρκου Πρωθυπουργού και Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών στα κατεχόμενα. Επίσης θεωρεί άκρως προκλητικές και απαράδεκτες τις δηλώσεις τους στα κατεχόμενα για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο Λευτέρης Χριστοφόρου τόνισε ότι η Κυπριακή δημοκρατία θα συνεχίσει να ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα ως Κυρίαρχο κράτος και ουδείς μπορεί να τα αμφισβητεί.
Άλλωστε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ Νίκος Αναστασιάδης το κατέστησε σαφές και ξεκάθαρο και παρά τις προκλήσεις και τις απειλές της Τουρκίας ανυποχώρητα συνέχισε τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της πατρίδας μας.
Ο Λευτέρης Χριστοφόρου με επιστολή του, καταγγέλλει τη Τουρκία στην Ε.Ε. και ζητά να ληφθούν μέτρα για αναχαίτηση της τουρκικής προκλητικότητας, αναφέροντας χαρακτηριστικά “Η Τουρκία δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως πειρατής στην περιοχή τρομοκρατώντας τις γειτονικές χώρες και για αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να πάρει μέτρα ενάντια στην Τουρκία.”
Η επιστολή – παρέμβαση του στην ΕΕ έχει ως ακολούθως.

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ, ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΣΤΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ Α.Ο.Ζ.
“Αυτές τις μέρες η Γαλλική Εταιρεία TOTAL διενεργεί έρευνες για εντοπισμό, ανεύρεση και εξόρυξη φυσικού αερίου στην Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, με όλες τις διεθνώς νόμιμες διαδικασίες.
Η Τουρκία από τη πρώτη στιγμή προέβηκε σε προκλητικές απειλές τόσο προς την Γαλλική Εταιρεία Total όσο και προς την Κυπριακή Δημοκρατία, παραβιάζοντας κάθε αρχή του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου.
Πέραν τούτων, προχώρησε στην αποστολή πολεμικής φρεγάτας και συνοδευτικών πλοίων, τα οποία εισήλθαν παράνομα στα Κυπριακά Χωρικά Ύδατα, παραβιάζουν την ΑΟΖ, δημιουργώντας κλίμα απειλών και έντασης στη περιοχή.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι χώρα μέλος της Ε.Ε. και τα ενεργειακά της αποθέματα ανήκουν ταυτόχρονα και στην Ε.Ε., καθώς και τα δικά της θαλάσσια σύνορα αποτελούν και τα σύνορα της ΕΕ. Οι απειλές που υφίσταται η Κυπριακή Δημοκρατία από τη Τουρκία, είναι απειλές και ενάντια στην ίδια την ΕΕ.
Η Ε.Ε. οφείλει να αντιδράσει δυναμικά απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα και στις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Κυπριακή ΑΟΖ, τόσο μέσα στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης αλλά και της ευθύνης της ΕΕ να προασπιστεί τα δικά της Ευρωπαϊκά Σύνορα που παραβιάζονται από την Τουρκία.
Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Με ποιους τρόπους προτίθεται να αντιδράσει απέναντι στις Τουρκικές προκλήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ.
2. Η Τουρκία είναι υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ. Όταν παραβιάζει με θρασύτατο τρόπο τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου, χώρα μέλους της ΕΕ, δεν οφείλει η ΕΕ να αντιδράσει με αυστηρές κυρώσεις όπως πράττει σε άλλες περιπτώσεις η ΕΕ, για μικρότερης σημασίας ζητήματα.”

Παρέμβαση Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος:
Επίσης οφείλω να επισημάνω ότι χθες ο ηγέτης του Ευρωπαϊκού Λαϊκού κόμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κ Manfred Weber σε δηλώσεις του για τα όσα συμβαίνουν από την Τουρκία στην Κύπρο και για τις παραβιάσεις των Ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό της Τουρκίας, ζήτησε το άμεσο πάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας, για να σταλεί ένα ισχυρό μήνυμα προς την Τουρκία.

Παρ, 21 Ιούλ 2017

Εκφράζουμε την βαθιά μας θλίψη για τον καταστροφικό σεισμό στην Κω και στην Ρόδο και για τις ανθρώπινες απώλειες. Συμπάσχουμε σήμερα με τους αδελφούς Έλληνες και εκφράζουμε την πρόθεση μας μαζί με την αλληλεγγύη και συμπαράσταση μας για προστρέξουμε προς άμεση βοήθεια σε ότι χρειαστεί και απαιτηθεί για τους σεισμοπαθείς αδερφούς μας.