Η πρόβλεψη του Rice και η ακροβασία του ΑΚΕΛ
Παρ, 16 Νοέ 2012

του Χριστόφορου Φωκαΐδη 

Σε άρθρο του το 1973, στο American Journal of Political Science, ο G. W. Rice εκτιμούσε ότι οι πιθανότητες κάποιο κομμουνιστικό κόμμα να ανέλθει στην εξουσία, δια της κοινοβουλευτικής οδού, ήταν απειροελάχιστες. Υπεδείκνυε, ωστόσο, δύο χώρες στην Ευρώπη όπου υπήρχαν κάποιες πιθανότητες η γενικότερη πρόβλεψη να ανατραπεί, την Κύπρο και την Ιταλία. Ο Rice επιβεβαιώθηκε κατά 50%. Το Ιταλικό κομμουνιστικό κόμμα δεν άντεξε στην κρίση του 89-90 και ακολούθησε το δρόμο της εκλογικής συρρίκνωσης. Το ΑΚΕΛ, ωστόσο, όχι μόνο κατάφερε να περάσει αλώβητο από τη σεισμική δόνηση που προκάλεσε σε όλα τα κομμουνιστικά κόμματα η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού αλλά, 35 χρόνια μετά την πρόβλεψη του Rice, κατάφερε να εκλέξει τον ηγέτη του στην Προεδρία. Η «ιδιαιτερότητα» αυτή του ΑΚΕΛ, έχει προκαλέσει τα τελευταία χρόνια την προσοχή ερευνητών τόσο από την Κύπρο, όσο και από το εξωτερικό (βλ. R. Dunphy, Τ. Bale, Α. Έλληνας, Γ. Κατσουρίδης, Γ. Χαραλάμπους).

Αν και η ενασχόληση μου με το θέμα ελαύνεται από ερευνητικό ενδιαφέρον, θεωρώ πως η ανάλυση αυτής ακριβώς της «ιδιαιτερότητας» αποκτά σήμερα και δημόσιο ενδιαφέρον, καθώς μπορεί να μας προσφέρει ένα επεξηγηματικό πλαίσιο για την κατανόηση των παλινδρομήσεων και των αντιφάσεων της κυβέρνησης του ΑΚΕΛ, σε σχέση με τον όλο χειρισμό του ζητήματος της Τρόικα. Οποιαδήποτε ολοκληρωμένη ανάλυση δεν μπορεί, βεβαίως, παρά να λάβει υπόψη διάφορες παραμέτρους όπως το Κυπριακό, το ιστορικό πλαίσιο ανάπτυξης του κόμματος, την οργανωτική δομή και την ιδεολογία. Εδώ, θα περιοριστώ συνοπτικά μόνο στην αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο τελευταίων.

Είναι αλήθεια πως το ΑΚΕΛ από ιδρύσεως του υιοθέτησε μια πραγματιστική προσέγγιση σ’ ότι αφορά την πολιτική του στα διάφορα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι οι θέσεις του ελάχιστα διαφέρουν από αρκετά σοσιαλιστικά κόμματα. Αν είναι έτσι, όμως, τι το εμποδίζει από του να εγκαταλείψει τον Μαρξισμό-Λενινισμό; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να αναζητηθεί στους ιδεολογικούς μηχανισμούς νομιμοποίησης της οργανωτικής δομής και εσωτερικής πολιτικής λειτουργίας του ΑΚΕΛ, βασικό συστατικό των οποίων αποτελεί ο «δημοκρατικός συγκεντρωτισμός». Είναι η συνέπεια και η προσήλωση σε αυτή την ιδεολογική αρχή και εν γένει η Μαρξιστική/Λενινιστική του ταυτότητα, που εγγυάται την οργανωτική συνοχή και συνέχεια του κόμματος. Το ΑΚΕΛ μπορεί να εκφράζει κεντροαριστερές θέσεις ακόμα και να στηρίζει κεντρώους και δεξιούς υποψήφιους, επειδή ακριβώς αυτή η ιδεολογικοπολιτική του ταυτότητα, του επιτρέπει να αναπαράγει τη δύναμη του ως εκλογικός μηχανισμός. Χωρίς να αναλαμβάνει το ίδιο κυβερνητική ευθύνη, το ΑΚΕΛ στήριξε όλους τους προέδρους της Δημοκρατίας με εξαίρεση την δεκαετία Κληρίδη. Αυτή η «αρνητική ενσωμάτωση» του ΑΚΕΛ στο πολιτικό σύστημα, (βλ. Α. Παναγιώτου, 2006), που έχει τις ρίζες της στη δεκαετία του ’40, οδήγησε σε μια προσέγγιση που ήθελε να συμβιβάζει την ιδεολογία προς όφελος της εκλογικής επιβίωσης/επικράτησης, προτάσσοντας συνήθως το Κυπριακό. Στην πραγματικότητα, η κομμουνιστική ιδεολογία του ΑΚΕΛ δεν τέθηκε ποτέ υπό κρίση ενώπιον του λαού.

Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν το 2003, όταν το ΑΚΕΛ συμμετείχε με δικούς τους υπουργούς σε κυβέρνηση αλλά κυρίως το 2008 με την ανάδειξη του ηγέτη του στην Προεδρία. Στις πρώτες δηλώσεις μετά την εκλογή του, ο κ. Χριστόφιας, έδινε το στίγμα του προβλήματος που καλείτο να αντιμετωπίσει, παραδεχόμενος πως δεν είναι ευτυχής που ως κομμουνιστής θα έπρεπε να διαχειριστεί ένα καπιταλιστικό σύστημα. Είμαι βέβαιος ότι τότε, ούτε ο ίδιος δεν μπορούσε να προβλέψει πόσο δύσκολη τελικά θα ήταν αυτή η διαχείριση και πως στο τέλος της θητείας του θα δήλωνε με έκδηλη δυσφορία: «πού φτάσαμε», «να (παρα)καλούμε την Τρόικα να έρθει στην Κύπρο».

Η ανάληψη κυβερνητικής ευθύνης στον σύγχρονο κόσμο δεν αφήνει πολλά περιθώρια ιδεολογικής συνέπειας για ένα ορθόδοξο κομμουνιστικό κόμμα. Το ΑΚΕΛ, βεβαίως, ουδέποτε ήταν τέτοιο στην πράξη, όσον αφορά στις πολιτικές του. Η διασφάλιση της συνέχειας και της συνοχής, ωστόσο, του κομματικού μηχανισμού και της οργανωτικής του συγκρότησης, περνούσε πάντα μέσα από την αναπαραγωγή της ιδεολογικοπολιτικής του ταυτότητας ως κομμουνιστικό κόμμα. Σ’ αυτό ακριβώς έγκειται η υπαρξιακή σχεδόν ανάγκη διαχείρισης των συμβολισμών (και όχι πάντα της ουσίας), που έχουν σχέση με την ταυτότητα του ως το «κόμμα των εργαζομένων» και αυτό αντανακλάται και στη διαπραγμάτευση με την Τρόικα.

Η προσπάθεια του ΑΚΕΛ να ισορροπήσει σήμερα μεταξύ ιδεολογικής συνέπειας και κυβερνητικής ευθύνης μοιάζει, χωρίς υπερβολή, με ακροβασία σε τεντωμένο σχοινί. Ως εκλογικός μηχανισμός κατάφερε να επιβεβαιώσει την πρόβλεψη του Rice. Ως κυβέρνηση όμως, όχι μόνο έχει οδηγηθεί στην πολιτική απομόνωση αλλά καταγράφει συρρίκνωση και στα ποσοστά του. Θα δούμε, βεβαίως, πώς το ίδιο το ΑΚΕΛ θα αξιολογήσει την πρώτη κυβερνητική του θητεία και πώς θα πορευτεί στο μέλλον. Για την ώρα αυτό που προέχει είναι οι αποφάσεις των επόμενων ημερών. Αν το ΑΚΕΛ ρίξει περισσότερο βάρος στην ιδεολογική συνέπεια, τα αποτελέσματα θα είναι μοιραία για τον τόπο. Το ΑΚΕΛ μπορεί να αυξήσει, ίσως, οριακά τη συσπείρωση του. Θα έχει, όμως, σφραγίσει την πολιτική του απομόνωση για αρκετά χρόνια. Θα οδηγηθεί, δηλαδή, σε αυτό που στρατηγικά επιδίωκε διαχρονικά να αποφύγει και το πετύχαινε προβαίνοντας ενίοτε σε σημαντικούς ιδεολογικούς συμβιβασμούς.

Flickr Feed

Τρι, 19 Ιούν 2018

ΔΗΛΩΣΗ Δ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΔΗΣΥ

Ο πρόεδρος της παράταξής μας κ. Αβέρωφ Νεοφύτου, βρίσκεται από σήμερα στο Παρίσι όπου θα συμμετάσχει ως κύριος ομιλητής στο «Εconomic Ideas Forum» που διοργανώνει το Ινστιτούτο «Wilfried Martens Centre». Στο συγκεκριμένο φόρουμ θα συμμετάσχουν ηγέτες από χώρες της Ευρώπης, Ευρωπαίοι Επίτροποι, Ευρωβουλευτές αλλά και προσωπικότητες από την οικονομική και ακαδημαϊκή παγκόσμια κοινότητα.

Πέραν των εργασιών του φόρουμ ο πρόεδρος της παράταξής μας θα έχει συναντήσεις και συζητήσεις με τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Ηνωμένων Εθνών & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών κ. Alexis Lamek όπως και με τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Ευρωπαϊκής Ένωσης του γαλλικού ΥΠΕΞ Jean-Claude Tribollet καθώς και με τους Γάλλους Γερουσιαστές Simon Sutour και Jean Bizet.

Είναι σημαντικό για την χώρα μας να επιδιώκουμε και να πετυχαίνουμε τέτοιου είδους επαφές όπου μπορούμε να συζητούμε με τους εταίρους μας αλλά και με σημαντικούς παράγοντες της διεθνούς πολιτικής σκηνής για τις εξελίξεις αλλά και για το μέλλον στην Ευρώπη.

Χρειάζεται να είμαστε μέρος των συζητήσεων αλλά και των λύσεων για τα επόμενα βήματα στην περιοχή μας και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Χρειάζεται να είμαστε πρωταγωνιστές στις εξελίξεις και μέρος των μεταρρυθμίσεων που θα γίνουν στα επόμενα χρόνια.

Στον Δημοκρατικό Συναγερμό πιστεύουμε στην εξωστρέφεια στην πολιτική μας δράση.

Ο πρόεδρος του κόμματος, Αβέρωφ Νεοφύτου, μετά και τις συναντήσεις που είχε στην Ουάσιγκτον, συνεχίζει τις επαφές του στο Παρίσι (και μετέπειτα Ισραήλ και Βρυξέλλες) θέτοντας ακριβώς ως προτεραιότητα τέτοιου επιπέδου συζητήσεις όπου αναπτύσσονται παράλληλα οι πολιτικές της κυβέρνησης της χώρας μας αλλά και του Δημοκρατικού Συναγερμού τόσο για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς όσο και για το κυπριακό αλλά και για την οικονομία.


Λευκωσία, 19 Ιουνίου 2018

 

Τρι, 19 Ιούν 2018

ΔΗΛΩΣΗ ΒΟΥΛΕΥΤΗ Δ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΔΗΣΥ

Εμείς, στον  Δημοκρατικό Συναγερμό πιστεύουμε στην οριζόντια ψηφοφορία. Και επειδή πιστεύουμε, θέλουμε να συζητήσουμε σε πρόταση που θα καταφέρει να συλλέξει την συμμαχία εντός βουλής για να υπερψηφιστεί.

Εμείς, στον Δημοκρατικό Συναγερμό, συζητούμε πάντα στην βάση αρχών. Και βασική αρχή εδώ είναι να δώσουμε στους ψηφοφόρους την ευκαιρία να αξιοποιούν τους σταυρούς προτίμησής τους με περισσότερες επιλογές. Βασική μας αρχή, την ίδια ώρα, είναι να διατηρήσει την αξία της και η ψήφος προς τα πολιτικά κόμματα.

Ο απόλυτος τρόπος που αντιμετωπίζει την πρότασή της παράταξής μας το Κίνημα Οικολόγων μας λυπεί. Όχι μόνο γιατί είναι ανακόλουθος με τα όσα ειπώθηκαν στην χθεσινή σύσκεψη. Κυρίως μας λυπεί γιατί με αυτή τη στάση τους οι Οικολόγοι σκοτώνουν την όποια προοπτική υπερψήφισης της οριζόντιας ψηφοφορίας. Διερωτόμαστε δε, αν όντως πιστεύουν στην οριζόντια ψηφοφορία. Διότι αν όντως πιστεύουν θα πρέπει να αφήσουν στην άκρη τις απόλυτες προσεγγίσεις και να βρούμε τον τρόπο συνεννόησης. Ιδού η ρόδος, ιδού και το πήδημα.

 Λευκωσία, 19 Ιουνίου 2018

Δευ, 18 Ιούν 2018
Δήλωση Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Νίκου Τορναρίτη εκ μέρους ΔΗΣΥ 
 
Πραγματοποιήθηκε σήμερα συνάντηση μεταξύ εκπροσώπων κομμάτων (ΔΗΣΥ, ΕΔΕΚ, Οικολόγων και Συμμαχία Πολιτών) για ανταλλαγή απόψεων ως προς το θέμα της οριζόντιας ψηφοφορίας. 
 
Ο Κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΣΥ Νίκος Τορναρίτης, με το πέρας της συνάντησης, δήλωσε ότι σε πνεύμα συναντίληψης και διαλόγου μαζί με τη πλατφόρμα  "Διαφάνεια Τώρα", ο ΔΗΣΥ , η ΕΔΕΚ, οι Οικολόγοι και η Συμμαχία Πολιτών αντάλλαξαν απόψεις για το θέμα, σημειώνοντας πως το κόμμα του υποστηρίζει την οριζόντια ψηφοφορία και την εφαρμογή της σε όλα τα επίπεδα.

Το συγκεκριμένο ζήτημα, είπε, είναι συνεδριακή απόφαση και όχι τοποθέτηση της στιγμής και πρόσθεσε ότι στη συζήτηση έγινε η κατάθεση της πρότασης την οποία ειδικοί επεξεργάστηκαν για το κόμμα.

Ο κ. Τορναρίτης ανέφερε ότι η πρόταση είναι πολύ απλή και ουσιαστικά διαιρεί τους σταυρούς προτίμησης με τις έδρες.

Στις ευρωεκλογές οι σταυροί είναι έξι, το ίδιο και οι υποψήφιοι κάθε κόμματος. Εξήγησε ότι αν και εφόσον ένας εκλογέας ψηφίσει το κόμμα και βάλει ένα σταυρό προτίμησης σε ένα υποψήφιο ενός κόμματος και άλλο σταυρό όπου θέλει, είτε σε κόμμα είτε σε μεμονωμένο υποψήφιο, το κόμμα που επιλέγει, θα πάρει τα πέντε έκτα και ο άλλος υποψήφιος το ένα έκτο. Αν ο εκλογέας δεν βάλει σταυρό προτίμησης στο κόμμα, αλλά επιλέξει ένα υποψήφιο από το άλφα κόμμα και έναν από το βήτα κόμμα, τότε παίρνει πενήντα τοις εκατό το ένα κόμμα , πενήντα το άλλο και πενήντα έκαστος υποψήφιος από τα κόμματα.