Η πρόβλεψη του Rice και η ακροβασία του ΑΚΕΛ
Παρ, 16 Νοέ 2012

του Χριστόφορου Φωκαΐδη 

Σε άρθρο του το 1973, στο American Journal of Political Science, ο G. W. Rice εκτιμούσε ότι οι πιθανότητες κάποιο κομμουνιστικό κόμμα να ανέλθει στην εξουσία, δια της κοινοβουλευτικής οδού, ήταν απειροελάχιστες. Υπεδείκνυε, ωστόσο, δύο χώρες στην Ευρώπη όπου υπήρχαν κάποιες πιθανότητες η γενικότερη πρόβλεψη να ανατραπεί, την Κύπρο και την Ιταλία. Ο Rice επιβεβαιώθηκε κατά 50%. Το Ιταλικό κομμουνιστικό κόμμα δεν άντεξε στην κρίση του 89-90 και ακολούθησε το δρόμο της εκλογικής συρρίκνωσης. Το ΑΚΕΛ, ωστόσο, όχι μόνο κατάφερε να περάσει αλώβητο από τη σεισμική δόνηση που προκάλεσε σε όλα τα κομμουνιστικά κόμματα η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού αλλά, 35 χρόνια μετά την πρόβλεψη του Rice, κατάφερε να εκλέξει τον ηγέτη του στην Προεδρία. Η «ιδιαιτερότητα» αυτή του ΑΚΕΛ, έχει προκαλέσει τα τελευταία χρόνια την προσοχή ερευνητών τόσο από την Κύπρο, όσο και από το εξωτερικό (βλ. R. Dunphy, Τ. Bale, Α. Έλληνας, Γ. Κατσουρίδης, Γ. Χαραλάμπους).

Αν και η ενασχόληση μου με το θέμα ελαύνεται από ερευνητικό ενδιαφέρον, θεωρώ πως η ανάλυση αυτής ακριβώς της «ιδιαιτερότητας» αποκτά σήμερα και δημόσιο ενδιαφέρον, καθώς μπορεί να μας προσφέρει ένα επεξηγηματικό πλαίσιο για την κατανόηση των παλινδρομήσεων και των αντιφάσεων της κυβέρνησης του ΑΚΕΛ, σε σχέση με τον όλο χειρισμό του ζητήματος της Τρόικα. Οποιαδήποτε ολοκληρωμένη ανάλυση δεν μπορεί, βεβαίως, παρά να λάβει υπόψη διάφορες παραμέτρους όπως το Κυπριακό, το ιστορικό πλαίσιο ανάπτυξης του κόμματος, την οργανωτική δομή και την ιδεολογία. Εδώ, θα περιοριστώ συνοπτικά μόνο στην αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο τελευταίων.

Είναι αλήθεια πως το ΑΚΕΛ από ιδρύσεως του υιοθέτησε μια πραγματιστική προσέγγιση σ’ ότι αφορά την πολιτική του στα διάφορα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι οι θέσεις του ελάχιστα διαφέρουν από αρκετά σοσιαλιστικά κόμματα. Αν είναι έτσι, όμως, τι το εμποδίζει από του να εγκαταλείψει τον Μαρξισμό-Λενινισμό; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να αναζητηθεί στους ιδεολογικούς μηχανισμούς νομιμοποίησης της οργανωτικής δομής και εσωτερικής πολιτικής λειτουργίας του ΑΚΕΛ, βασικό συστατικό των οποίων αποτελεί ο «δημοκρατικός συγκεντρωτισμός». Είναι η συνέπεια και η προσήλωση σε αυτή την ιδεολογική αρχή και εν γένει η Μαρξιστική/Λενινιστική του ταυτότητα, που εγγυάται την οργανωτική συνοχή και συνέχεια του κόμματος. Το ΑΚΕΛ μπορεί να εκφράζει κεντροαριστερές θέσεις ακόμα και να στηρίζει κεντρώους και δεξιούς υποψήφιους, επειδή ακριβώς αυτή η ιδεολογικοπολιτική του ταυτότητα, του επιτρέπει να αναπαράγει τη δύναμη του ως εκλογικός μηχανισμός. Χωρίς να αναλαμβάνει το ίδιο κυβερνητική ευθύνη, το ΑΚΕΛ στήριξε όλους τους προέδρους της Δημοκρατίας με εξαίρεση την δεκαετία Κληρίδη. Αυτή η «αρνητική ενσωμάτωση» του ΑΚΕΛ στο πολιτικό σύστημα, (βλ. Α. Παναγιώτου, 2006), που έχει τις ρίζες της στη δεκαετία του ’40, οδήγησε σε μια προσέγγιση που ήθελε να συμβιβάζει την ιδεολογία προς όφελος της εκλογικής επιβίωσης/επικράτησης, προτάσσοντας συνήθως το Κυπριακό. Στην πραγματικότητα, η κομμουνιστική ιδεολογία του ΑΚΕΛ δεν τέθηκε ποτέ υπό κρίση ενώπιον του λαού.

Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν το 2003, όταν το ΑΚΕΛ συμμετείχε με δικούς τους υπουργούς σε κυβέρνηση αλλά κυρίως το 2008 με την ανάδειξη του ηγέτη του στην Προεδρία. Στις πρώτες δηλώσεις μετά την εκλογή του, ο κ. Χριστόφιας, έδινε το στίγμα του προβλήματος που καλείτο να αντιμετωπίσει, παραδεχόμενος πως δεν είναι ευτυχής που ως κομμουνιστής θα έπρεπε να διαχειριστεί ένα καπιταλιστικό σύστημα. Είμαι βέβαιος ότι τότε, ούτε ο ίδιος δεν μπορούσε να προβλέψει πόσο δύσκολη τελικά θα ήταν αυτή η διαχείριση και πως στο τέλος της θητείας του θα δήλωνε με έκδηλη δυσφορία: «πού φτάσαμε», «να (παρα)καλούμε την Τρόικα να έρθει στην Κύπρο».

Η ανάληψη κυβερνητικής ευθύνης στον σύγχρονο κόσμο δεν αφήνει πολλά περιθώρια ιδεολογικής συνέπειας για ένα ορθόδοξο κομμουνιστικό κόμμα. Το ΑΚΕΛ, βεβαίως, ουδέποτε ήταν τέτοιο στην πράξη, όσον αφορά στις πολιτικές του. Η διασφάλιση της συνέχειας και της συνοχής, ωστόσο, του κομματικού μηχανισμού και της οργανωτικής του συγκρότησης, περνούσε πάντα μέσα από την αναπαραγωγή της ιδεολογικοπολιτικής του ταυτότητας ως κομμουνιστικό κόμμα. Σ’ αυτό ακριβώς έγκειται η υπαρξιακή σχεδόν ανάγκη διαχείρισης των συμβολισμών (και όχι πάντα της ουσίας), που έχουν σχέση με την ταυτότητα του ως το «κόμμα των εργαζομένων» και αυτό αντανακλάται και στη διαπραγμάτευση με την Τρόικα.

Η προσπάθεια του ΑΚΕΛ να ισορροπήσει σήμερα μεταξύ ιδεολογικής συνέπειας και κυβερνητικής ευθύνης μοιάζει, χωρίς υπερβολή, με ακροβασία σε τεντωμένο σχοινί. Ως εκλογικός μηχανισμός κατάφερε να επιβεβαιώσει την πρόβλεψη του Rice. Ως κυβέρνηση όμως, όχι μόνο έχει οδηγηθεί στην πολιτική απομόνωση αλλά καταγράφει συρρίκνωση και στα ποσοστά του. Θα δούμε, βεβαίως, πώς το ίδιο το ΑΚΕΛ θα αξιολογήσει την πρώτη κυβερνητική του θητεία και πώς θα πορευτεί στο μέλλον. Για την ώρα αυτό που προέχει είναι οι αποφάσεις των επόμενων ημερών. Αν το ΑΚΕΛ ρίξει περισσότερο βάρος στην ιδεολογική συνέπεια, τα αποτελέσματα θα είναι μοιραία για τον τόπο. Το ΑΚΕΛ μπορεί να αυξήσει, ίσως, οριακά τη συσπείρωση του. Θα έχει, όμως, σφραγίσει την πολιτική του απομόνωση για αρκετά χρόνια. Θα οδηγηθεί, δηλαδή, σε αυτό που στρατηγικά επιδίωκε διαχρονικά να αποφύγει και το πετύχαινε προβαίνοντας ενίοτε σε σημαντικούς ιδεολογικούς συμβιβασμούς.

Flickr Feed

Παρ, 22 Σεπ 2017

Γραπτή Δήλωση Εκ. Τύπου ΔΗΣΥ, Πρ. Προδρόμου.

Για «μεγάλη εθνική επιτυχία» για την Κύπρο μιλά ο ΥΠΕΞ της Ελλάδας κ.Ν.Κοτζιάς –σε πλήρη αντίθεση εμφανίζονται όμως τα δύο άκρα που πολεμούν τον Πρόεδρο Αναστασιάδη.

Με ψεσινές δηλώσεις του στη Ν.Υόρκη, ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας κ. Νίκος Κοτζιάς είπε ότι η όλη προσπάθεια διαπραγμάτευσης του Προέδρου Αναστασιάδη, με τη συνδρομή της Ελλάδας και του ίδιου προσωπικά, έχει φέρει ως αποτέλεσμα «μια μεγάλη εθνική επιτυχία της Κύπρου».

Με τη δήλωση αυτή ο κ.Κοτζιάς δίνει απάντηση και στα δυο άκρα που προσπαθούν να αμφισβητήσουν τον  Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Απάντηση προς ΔΗΚΟ

Αποτελεί απάντηση εφ’ όλης της ύλης στον υποψήφιο πρόεδρο του ΔΗΚΟ κ. Νικόλα Παπαδόπουλο, ο οποίος εκεί που η Ελλάδα βλέπει μεγάλη εθνική επιτυχία της Κύπρου, ισχυρίζεται ότι υπήρξε καταστροφή και «ο Αναστασιάδης τα έδωσε όλα στην Τουρκία».

Ο κ. Παπαδόπουλος βρίσκεται σε πλήρη διάσταση με την Ελλάδα.

Απάντηση προς ΑΚΕΛ

Είναι όμως απάντηση και στο ΑΚΕΛ το οποίο, προκειμένου να υποστηρίξει τον υποψήφιό του κ.Σταύρο Μαλά, κατηγορεί τον πρόεδρο Αναστασιάδη ότι πήγε χωρίς διάθεση για να διαπραγματευτεί έχοντας στο μυαλό είχε τις εκλογές και την εξουσία.

Το ΑΚΕΛ, που έφτασε σε κάποια στιγμή μέχρι και να προτείνει να ικανοποιήσουμε την τουρκική επιθυμία για διαπραγμάτευση «με όλα σε ένα πακέτο», βρίσκεται επίσης σε διάσταση με την ελληνική κυβέρνηση και τη διαπίστωσή της για μεγάλη εθνική επιτυχία για την Κύπρο.

Η δήλωση όμως αυτή καταγράφει με θετικό τρόπο το κεκτημένο που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να διεκδικεί καταθέτοντας στα Η.Ε. και στη διεθνή κοινότητα την ετοιμότητά μας για να διαπραγματευτούμε λύση με τερματισμό εγγυήσεων-κατοχής της Τουρκίας.

Παρ, 22 Σεπ 2017

Δηλώσεις του Εκπροσώπου Τύπου του ΔΗΣΥ κ. Πρόδρομου Προδρόμου για το Κυπριακό και την κατασκευή του δρόμου Πάφου - Πόλης

 

Ο ΠτΔ κατέθεσε την ετοιμότητά μας, οριοθέτησε τα χαρακτηριστικά μιας αποδεκτής λύσης και τη συνέχεια της διεκδίκησης μας απέναντι στην Τουρκία

Με την ομιλία του στην Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας,

Πρώτον. ΚΑΤΟΧΥΡΩΝΕΙ ενώπιον των ηγετών των κρατών – μελών του ΟΗΕ το κεκτημένο που έχουμε πλέον μέσα από το πλαίσιο Γκουτέρες, ως αποτέλεσμα των προσπαθειών και της στρατηγικής του –που είναι κοινή στρατηγική Κύπρου – Ελλάδας και μακριά από τα δυο άκρα- ότι δηλαδή λύση του κυπριακού σημαίνει την κατάργηση των εγγυήσεων ανάμειξης της Τουρκίας και πλήρη αποχώρηση του κατοχικού στρατού 

Δεύτερο. ΑΝΤΕΚΡΟΥΣΕ με τεκμηριωμένες απαντήσεις τον ισχυρισμό Ερντογάν ότι το αδιέξοδο στο Κραν Μοντανά οφειλόταν δήθεν στην «ακατανόητη» στάση της ε/κ πλευράς και με την ευκαιρία επανέφερε τις ευθύνες της Τουρκίας στο επίπεδο ενός προβλήματος εισβολής και κατοχής –και αυτό ελπίζουμε να το άκουσαν όσοι ισχυρίζονται ότι δήθεν απενοχοποιήθηκε η Τουρκία.

Τρίτο. ΚΑΤΕΘΕΣΕ την ετοιμότητα της Ελληνικής Κυπριακής πλευράς για συνέχεια των διαπραγματεύσεων, φυσικά εντός των παραμέτρων ΟΗΕ, αλλά και στη βάση του Κεκτημένου που είναι το πλαίσιο του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ.

Τέταρτο. ΞΕΚΑΘΑΡΙΣΕ βεβαίως ότι η διαπραγμάτευση θα πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένη, με την Τουρκία να έχει πραγματική διάθεση για λύση χωρίς να εκμεταλλεύεται τη διαπραγμάτευση για να παρατείνει την κηδεμονία και τον έλεγχό της στην Κύπρο.

Πέμπτο. ΟΡΙΟΘΕΤΕΙ  και τη συνέχεια της πορείας μας για μια αποδεκτή λύση:

  • Με μέτρο και συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των πολιτών και τη λειτουργικότητα της λύσης
  • Μακριά από τα δυο άκρα. Από τη μια να θέλουν να αποφύγουμε τη διαπραγμάτευση (αγνοώντας και το κεκτημένο) και από την άλλη να προτείνουν ότι, παρόλο που η Τουρκία δεν άλλαξε στάση και παρόλο που αξιώνει τον έλεγχο της Κύπρου, μπορούσε να κλείσουμε συμφωνία. 

 

Πεμ, 21 Σεπ 2017

Ανακοίνωση Εκπρ. Τύπου ΔΗΣΥ, Πρ. Προδρόμου

Θεωρεί το ΑΚΕΛ ότι το κεκτημένο για το οποίο μιλά ο κ.Ν.Κοτζιάς προέκυψε από «παλινωδίες και λανθασμένος χειρισμούς» ;

Με αποψινή δήλωσή του ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ κ.Σ.Στεφάνου ισχυρίζεται ότι μιλά για την ουσία του Κυπριακού, αλλά για μια ακόμα φορά προσπαθεί να αποπροσανατολίσει τη συζήτηση οδηγώντας μας αλλού.

Η ουσία είναι ότι με τη διαπραγμάτευση του Νίκο Αναστασιάδη:

ΠΡΩΤΟΝ φτάσαμε για πρώτη φορά στον σκληρό πυρήνα του Κυπριακού και φέραμε την Τουρκία να συζητά με τον Κύπριο Πρόεδρο για κατάργηρη εγγυήσεων και επεμβατικών δικαιωμάτων, αλλά και να γίνεται η Λύση συνώνυμη με το τέλος του ελέγχου της χώρας μας από την Τουρκία.

ΔΕΥΤΕΡΟ, υπάρχει τώρα ένα πλαίσιο του Γενικού Γραμματέα με σαφή αναφορά στην κατάργηση των εγγυήσεων.

ΤΡΙΤΟ, η όλη διαπραγμάτευση δεν κατέληξε εξαιτίας της άρνησης της Τουρκίας να δεχτεί συμφωνία χωρίς εγγυήσεις και στρατιωτική βάση της στην Κύπρο.

Θεωρεί άραγε το ΑΚΕΛ ότι ουσία είναι κάτι άλλο από το πλαίσιο Γκουτέρες με τη σαφή πρόνοια για κατάργηση των εγγυήσεων και η άρνηση της Τουρκίας να αποδεχτεί το τέλος των επεμβάσεων της μέσω εγγυήσεων;

Αποφεύγοντας να εξαγάγει συμπεράσματα από την αρνητική στάση της Τουρκίας και τη συνεπακόλουθη προσπάθεια που πρέπει να κάνουμε, στην κατεύθυνση που χάραξε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, το ΑΚΕΛ επιμένει να θέλει να φέρει τη συζήτηση σε ένα άτυπο έγγραφο-παρελκόμενο, που είχε να κάνει με την εφαρμογή της συμφωνίας αν και εφόσον αυτή γινόταν.

Το ΑΚΕΛ κάνει επίσης ότι δεν άκουσε και την έκκληση του κ. Ν.Κοτζιά για «να κρατήσουμε το κεκτημένο των όσων συζητήθηκαν στο Κραν Μοντανά».

Ας απαντήσει όμως το ΑΚΕΛ: από πού προέκυψε τπ κεκτημένο στο οποίο αναφέρεται ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας; Μήπως άραγε από «παλινωδίες και λανθασμένους χειρισμούς», όπως οσχυρίζεται ο Εκπρόσωπός του;

Εκείνο που ενδιαφέρει το ΑΚΕΛ είναι να επικρίνει και να πλήξει τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, νομίζοντας έτσι ότι μεγιστοποιεί τις πιθανότητες του υποψηφίου του στις εκλογές.

Δεν τους συμφέρει να θυμόμαστε ότι ο πρόεδρος που χρειάζεται η Κύπρος είναι ο Νίκος Αναστασιάδης που με την προσέγγιση και την πολιτική του στις διαπραγματεύσεις εδώ και δυόμιση χρόνια δημιούργησε ένα τέτοιο κεκτημένο που αφήνει προσδοκίες και για τη συνέχεια.