Κληρίδης, Μακάριος και η προς Γκιζίκη επιστολή
Δευ, 14 Ιούλ 2014

του Θανάση Τσώκου


«Κύριε Πρόεδρε, με βαθιά θλίψη είμαι υποχρεωμένος να εκθέσω προς εσάς ορισμένες απαράδεκτες καταστάσεις και γεγονότα στην Κύπρο, για τα οποία θεωρώ υπεύθυνη την Ελληνική Κυβέρνηση». Έτσι ξεκινούσε η ημερομηνίας, 2 Ιουλίου 1974, επιστολή του Προέδρου Μακαρίου προς τον «Πρόεδρο» της Ελληνικής Δημοκρατίας Φαίδωνα Γκιζίκη.

Στην επιστολή του αυτή ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, αποτύπωνε την τραγική κατάσταση που επικρατούσε στο εσωτερικό της νεοσύστατης τότε Δημοκρατίας και ζητούσε την ανάκληση των εξ Ελλάδος αξιωματικών που στελέχωναν την Εθνική Φρουρά, γιατί η παραμονή τους στο νησί, θα ήταν κατά την άποψη του επιζήμια και θα όξυνε τις σχέσεις των δυο κυβερνήσεων σε μεγάλο βαθμό.

Πέντε μέρες μετά την αποστολή της εν λόγω επιστολής, στις 7 Ιουλίου 1974, ο Μακάριος συγκάλεσε συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, στην οποία ζήτησε να συμμετάσχει και ο Γλαύκος Κληρίδης ως Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων. Αμέσως μετά τη λήξη της συνεδρίας αυτής, ο Γλαύκος Κληρίδης παρέμεινε στο Προεδρικό Μέγαρο και είχε μια σημαντική συζήτηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αυτής, ο Γλαύκος Κληρίδης, προειδοποίησε τον Μακάριο για ένα επικείμενο πραξικόπημα από πλευράς της χούντας του ταξίαρχου Δημήτριου Ιωαννίδη, για τον λόγο ότι μετά την δημοσιοποίηση της επιστολής προς Γκιζίκη, «μια ενστικτώδης αντίδραση εκ μέρους της, ήταν πιο πιθανή από μια λογική».


Τα μέτρα που εισηγήθηκε τότε ο Γλαύκος Κληρίδης στον Μακάριο ήταν:


1) Άμεση προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας και άμεση ενημέρωση των χωρών μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας για το γεγονός ότι επίκειται πραξικόπημα.
2) Άμεση ενίσχυση της εφεδρικής δύναμης με την πρόσληψη εκτάκτων αστυνομικών οι οποίου θα έφεραν νόμιμα όπλα.
3) Συνεχής φρούρηση από ειδικούς αστυνομικούς του Προεδρικού Μεγάρου, του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου, της Αρχής Τηλεπικοινωνιών και του αεροδρομίου.
4) Όλη η δύναμη της Προεδρικής Φρουράς, να τεθεί σε πλήρη επιφυλακή και να βρίσκεται μέσα και εκτός του Προεδρικού Μεγάρου το οποίο θα έπρεπε να οχυρωθεί.
5) Ο Μακάριος να παραμένει κατά τις βραδινές ώρες εντός του Προεδρικού Μεγάρου και να μην μετακινείται στην Αρχιεπισκοπή.

Οι εισηγήσεις Κληρίδη δεν βρήκαν σύμφωνο τον Μακάριο, ο οποίος διαφώνησε με τα μέτρα αλλά και με τις εκτιμήσεις του. Την ίδια εκτίμηση, ότι δηλαδή η χούντα θα αντιδρούσε βιαίως, είχε και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής όταν ενημερώθηκε στο Παρίσι, για το περιεχόμενο της επιστολής Μακαρίου. Το περίεργο στην υπόθεση αυτή είναι ότι ο Μακάριος στην ομιλία του ενώπιων των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας στις 19 Ιουλίου 1974, ανέφερε ότι «Ο Κυπριακός Λαός είχε επί μακρόν χρόνο το αίσθημα ότι η Ελληνική Χούντα οργάνωνε πραξικόπημα και αυτό το αίσθημα κατέστη εντονότερον κατά την διάρκεια των τελευταίων βδομάδων…».

Το πραξικόπημα εκδηλώθηκε οκτώ μέρες μετά την επίδοση της επιστολής, στις 15 Ιουλίου 1974 και επικράτησε εντός ελαχίστων ωρών. Υπήρξε δε ο προπομπός της τουρκικής εισβολής.

Σαράντα χρόνια μετά το προδοτικό πραξικόπημα και την Τουρκική εισβολή, σειρά καίριων ερωτημάτων παραμένουν αναπάντητα. Δύο από αυτά είναι α) γιατί ενώ η Τουρκία ετοιμαζόταν να εισβάλει στην Κύπρο, ο Μακάριος ήθελε την μείωση της στρατιωτικής θητείας των στρατευσίμων και ζητούσε την αποχώρηση όλων των Ελλήνων αξιωματικών από την Εθνική Φρουρά (η προπαρασκευή για την εισβολή στην Κύπρο είχε αρχίσει έξι μήνες πριν) και β) γιατί ενώ θα απέστελλε την προκλητική προς το καθεστώς Ιωαννίδη επιστολή και γνωρίζοντας ότι ο Ιωαννίδης ήταν θανάσιμος εχθρός του, δεν έλαβε σοβαρά μέτρα, για αποτροπή του σχεδόν βέβαιου πλέον πραξικοπήματος ;

Το πιο πιθανό είναι ότι αν ο Μακάριος, υιοθετούσε τις εισηγήσεις του Γλαύκου Κληρίδη της 7ης Ιουλίου 1974, ειδικά δε αυτή της προσφυγής στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το πραξικόπημα δεν θα πραγματοποιείτο. Τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Μακάριος κάλεσε να «πράξουν ότι μπορούν για να θέσουν τέρμα στην ανώμαλη κατάσταση η οποία δημιουργήθηκε με το πραξικόπημα των Αθηνών» στο νησί, κατόπιν εορτής, στην ομιλία του στα Ηνωμένα Έθνη την 19η Ιουλίου 1974. Στην ίδια ομιλία που ανέφερε ότι «τα γεγονότα στην Κύπρο δεν αποτελούν εσωτερική υπόθεση των Ελλήνων της Κύπρου» και ότι «οι Τούρκοι της Κύπρου επηρεάζονται επίσης, το πραξικόπημα δε της Ελληνικής χούντας είναι μία εισβολή…».

Flickr Feed

Παρ, 23 Ιούν 2017

Ανακοίνωση Εκπρ. Τύπου ΔΗΣΥ, Πρ. Προδρόμου

Υιοθετώντας πλήρως τις συστάσεις της UNESCO και συμπαραστεκόμενοι στην Ελληνική κυβέρνηση, αναμένουμε από την Τουρκία να εγκαταλείψει τις απαράδεκτες παρεμβάσεις στην Αγία Σοφία.

Εκφράζουμε την έντονη αντίθεσή μας στην απόπειρα να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του ιστορικού μνημείου της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς που είναι ο ναός της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη και να μετατραπεί ουσιαστικά σε τζαμί.

Εκτός από καταδικαστέα, αυτή η ενέργεια προκαλεί και έντονη ανησυχία από τη στιγμή που παίρνει καθαρά την τροπή κρατικής πολιτικής. Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι με τα επικίνδυνα φαινόμενα θρησκευτικού φανατισμού και μίσους που καλλιεργούνται στις μέρες μας, η ίδια η κυβέρνηση της Τουρκίας δείχνει να κινείται με λογική πολιτικής χρήσης της θρησκείας.

Εκφράζοντας την πλήρη συμπαράστασή μας στην ελληνική κυβέρνηση, αναμένουμε ότι θα βρουν την απήχηση που ταιριάζει τα διαβήματά της στη διεθνή κοινότητα και στον πολιτισμένο κόσμο. Υιοθετώντας πλήρως τη θέση της UNESCO και πιστεύοντας ότι “η Αγία Σοφία είναι ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς στον κόσμο και έχει υψηλό συμβολισμό για πολλούς πολιτισμούς, άρα είναι παγκόσμιο”, αναμένουμε από τις τουρκικές αρχές να την σεβαστούν και να ανταποκριθούν στις συστάσεις του πολιτιστικού βραχίονα των Ηνωμένων Εθνών και να εγκαταλείψουν τις προκλητικές ενέργειες και παρεμβάσεις.

Παρ, 23 Ιούν 2017

Με αφορμή τα 41 χρόνια από την Ίδρυση του, ο Δημοκρατικός Συναγερμός

σας προσκαλεί σε γιορταστική συναυλία με την

Λαϊκή Ορχήστρα

υπό την διεύθυνση του Μάριου Μελετίου.

4 Ιουλίου 2017 - ώρα 7:00 μ.μ.

στο Πάρκο Ακρόπολης

 

Πεμ, 22 Ιούν 2017

Δηλώσεις του Κοιν. Εκπροσώπου κ. Νίκου Τορναρίτη μετά την συνάντηση της ηγεσίας ΔΗΣΥ με την Πρέσβειρα των ΗΠΑ κα. Kathleen Ann Doherty.


Σήμερα με την συνάντηση με την Πρέσβειρα των ΗΠΑ, έκλεισε ένας κύκλος συναντήσεων της ηγεσίας του ΔΗΣΥ ΜΕ τους πρέσβεις των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας των Η.Ε.

Πρέπει να σας αναφέρω ότι οι συναντήσεις υπήρξαν παραγωγικές. Ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ ανέπτυξε στους συνομιλητές του, τις θέσεις της πλευράς μας όσον αφορά το κυπριακό και ειδικότερα το μεγάλο θέμα της Ασφάλειας.

Πρέπει να πω ότι βρήκαμε ανταπόκριση από τους συνομιλητές μας. Βρήκαμε ανταπόκριση στο γεγονός ότι το απηρχαιωμένο σύστημα εγγυήσεων του 1960, δεν πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει. 

Από κει και πέρα πρέπει να σας πω ότι όλοι οι συνομιλητές μας έχουν εκφράσει την επιθυμία να συμβάλουν ενεργά στην διάσκεψη της Ελβετίας στο Κρανς Μοντάνα.

Όσον αφορά τον δημόσιο διάλογο σε σχέση με το κοινό έγγραφο των Η.Ε. το οποίο είναι εμπιστευτικό, άρα και δεν μπορώ να παραθέσω και να αναλύσω επακριβώς το τι αναφέρεται στο συγκεκριμένο έγγραφο. Εκείνο που μπορώ να σας πως είναι ότι είναι ένα έγγραφο εργασίας και ταυτόχρονα πολιτικό έγγραφο. Μπορώ να σας προσθέσω ότι καταθέσαμε και καταθέτουμε παρατηρήσεις. Υπάρχουν σημεία τα οποία είναι θετικά για την πλευρά μας και υπάρχουν και σημεία, όπως είπα,  για τα οποία θα καταθέσουμε τις παρατηρήσεις μας. Γενικά κρίνουμε ότι το συγκεκριμένο έγγραφο κινείται προς την σωστή κατεύθυνση, από κει και πέρα παραμένει ένα έγγραφο εργασίας.

Εμείς, αναμένουμε στην Ελβετία, στο Κρανς Μοντάνα, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, την Τουρκία. Αυτά όλα τα μηνύματα που στέλνει τον τελευταίο καιρό να τα εφαρμόσει στην πράξη. Να καταθέσει προτάσεις τέτοιες, μέσα από τις οποίες διαγράφονται τα επεμβατικά δικαιώματα στην Κύπρο και αποχωρεί πλήρως ο κατοχικός στρατός.

Ερώτηση: Λεπτομέρειες του εγγράφου έχουν ήδη δημοσιευτεί και γίνεται πολύ συζήτηση για το τι προτείνει ο κ. Έιντε σε σχέση με αντικατάσταση της συνθήκης εγγυήσεων με μια συνθήκη εφαρμογής και πολλοί θεωρούν ότι αυτή η πρόταση εμπεριέχει κινδύνους για την Κ.Δ.. Έχετε να κάνετε κάποιο σχόλιο;      

Πάντοτε η πλευρά μας τοποθετείτο και έλεγε ότι θέλουμε και την εγγύηση εφαρμογής της λύσης. Να σας υπενθυμίσω ότι ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που ο λαός μας στο παρελθόν απέρριψε ένα σχέδιο των Η.Ε. (σ.σ. που δεν περιείχε εγγύηση εφαρμογής λύσης). Εμείς θέλουμε την εγγύηση εφαρμογής της λύσης. Τώρα, το ποιος τελικά θα είναι ο μηχανισμός εκείνος, που θα εγγυηθεί την εφαρμογή της λύσης, θα το δούμε στην Ελβετία. Είναι θέμα των συνομιλιών, δεν είναι προφανώς θέμα, κανενός άλλου.