Μη εξυπηρετούμενα δάνεια/ τραπεζικές συμπεριφορές/ εκποιήσεις και κίνδυνοι
Τετ, 30 Ιούλ 2014

του Ανδρέα Κυπριανού

Θέλω με τα πιο κάτω να παραθέσω κάποια γεγονότα αλλά και προβληματισμούς για τις τραπεζικές πρακτικές των τελευταίων χρόνων, το αποτέλεσμα αυτών των πρακτικών, αλλά και κάποιες εισηγήσεις ενόψει και της συζήτησης στην βουλή του νομοσχεδίου για την επίσπευση στην διαδικασία εκποιήσεων που είναι μνημονιακή όντως υποχρέωση!

Και θα το κάνω αυτό υπό την μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων για να γίνω πιο

κατανοητός από τον αναγνώστη αφού η πολυπλοκότητα του θέματος επέτρεψε διαχρονικά στο πανίσχυρο τραπεζικό κατεστημένο να έχει πάντα το πάνω χέρι και να λειτουργεί τοκογλυφικά και κερδοσκοπικά με τα γνωστά αποτελέσματα για την Κυπριακή οικονομία! Πανίσχυροι δικηγόροι με εμπειρία, γνώση και επιρροή κάλυπταν με νομικά έγγραφα το πανίσχυρο τραπεζικό οικοδόμημα, δημιουργώντας την ιερή αγελάδα που δεν μπορούσε κανένας να αγγίξει.

 

1) Είναι μνημονιακή υποχρέωση η χρέωση απαράδεκτων τόκων, πανωτοκίων, τόκων υπερημερίας, εξόδων μελέτης, παρακολούθηση λογαριασμών κλπ κλπ.. ;

Η απάντηση είναι ΟΧΙ και μάλιστα αυτή η τιμολογιακή πολιτική των τραπεζών έχει κριθεί παράνομη και καταχρηστική από το ευρωπαϊκό δικαστήριο!

2) Είναι μνημονιακή υποχρέωση οι τράπεζες μετά από εκποίηση του ακινήτου να κυνηγούν τον οφειλέτη για το υπόλοιπο που δεν εξοφλήθηκε από την εκποίηση του ενυπόθηκου ακινήτου ή ακινήτων με βάση τις προσωπικές εγγυήσεις που ανάγκαζαν τον δανειζόμενο να υπογράφει πέραν της ενυπόθηκης εξασφάλισης;

Η απάντηση είναι και πάλι ΟΧΙ! Κατά την άποψη μου αυτή η πρόνοια των δανειακών συμβάσεων που γινόταν για ‘τυπικούς’, όπως έλεγαν οι τράπεζες, λόγους, καταργούσε την έννοια της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης αλλά και την έννοια της ενυπόθηκης εξασφάλισης, που θα έπρεπε να καλύπτει και κάλυπτε στον ουσιώδη χρόνο το δανεισμό.

3) Ποιου ήταν ευθύνη μια υποθήκη να καλύπτει επαρκώς ένα δάνειο;

Σαφέστατα των τραπεζών που διόριζαν δικό τους εκτιμητή και με βάση την δική τους εκτίμηση δάνειζαν στην άξια καταναγκαστικής πώλησης( forcesale value) που ήταν περίπου 70% της εκτιμημένης άξιας! Αυτό για να είναι εξασφαλισμένη η τράπεζα σε πιθανή μείωση της αξίας του ακινήτου και αδυναμίας του οφειλέτη να πληρώσει για τον οποιονδήποτε λόγο!

Γνωμάτευση και της γενικής εισαγγελίας στην επιτροπή θεσμών ότι οι τράπεζες ήταν υπεύθυνες για την αξία της ενυπόθηκης εξασφάλισης στον ουσιώδη χρόνο!!

4) Πότε κατέστησαν τα περισσότερα δάνεια μη εξυπηρετούμενα;

Η κρίση ξέσπασε το 2008 τον Οκτώβριο με την κατάρρευση της Lehman Brothers! Στην Κύπρο ξεκίνησαν τα σοβαρά προβλήματα, κυρίως στην οικοδομική βιομηχανία, το 2009 με δραματική μείωση των πωλήσεων και επεκτάθηκαν σε ολόκληρη την οικονομία με δραματική αύξηση της ανεργίας τα έτη 2010/11/12! Κορυφώθηκαν δε με την ουσιαστική κατάρρευση των τραπεζών μετά το κούρεμα! Οι τράπεζες έκαναν αρχικά αναδιαρθρώσεις των πελατών τους με αυξήσεις των επιτοκίων αλλά και επιπρόσθετες εξασφαλίσεις! Από τα μέσα όμως του 2012 και μετά, λόγω των γνωστών προβλημάτων σε τράπεζα Κύπρου και Λαϊκή και ουσιαστικά ανυπαρξία διοίκησης, όλα πάγωσαν και τα προβλήματα διογκώθηκαν! Οι παράλογες όμως υπερχρεώσεις συνεχίζονταν αφού αυτές βοηθούσαν τα εικονικά αποτελέσματα των τραπεζών! Η απροθυμία των τραπεζών για αναδιαρθρώσεις, αλλά και η συνεχιζόμενη ύφεση το 2013/14 οδήγησαν το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων στα ύψη.

5) Γιατί οι τράπεζες δεν προχώρησαν σε αναδιαρθρώσεις;

Γιατί ακριβώς μπορούσαν να εκβιάζουν τον δανειολήπτη ζητώντας επιπρόσθετες εξασφαλίσεις ή και άλλους αξιόχρεους εγγυητές την στιγμή που χρέωναν το δάνειο του με τοκογλυφικά επιτόκια και άλλες καταχρηστικές χρεώσεις!

6) Ποια η σχέση οφειλομένου ποσού και εξασφάλισης σήμερα στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια;

Τα τελευταία χρόνια και από την ημέρα που ένα δάνειο κατέστη μη εξυπηρετούμενο μέχρι και σήμερα το οφειλόμενο ποσό έχει διογκωθεί λόγω των υπερχρεώσεων που συνεχίζονται! Από την άλλη λόγω της μείωσης της αξίας των ακινήτων η ψαλίδα έχει ανοίξει με αποτέλεσμα η εκποίηση να μην καλύπτει το οφειλόμενο ποσό!

7) Τι θα γίνει αν η εκποίηση δεν καλύψει το οφειλόμενο ποσό;

Η τράπεζα θα κινηθεί σε εκποίηση και των μη ενυπόθηκων εξασφαλίσεων του πρωτοφειλέτη και των εγγυητών με βάση τις προσωπικές εγγυήσεις που υποχρέωναν τους δανειολήπτες να υπογράφουν και αφορούσαν συνήθως όλα τα μέλη της οικογένειας, φίλους κλπ! Ας μη ξεχνάμε ότι καταχρηστικά σήμερα οι τράπεζες μπορούν να βάλουν memo μετά από δικαστική απόφαση σε όλη την περιουσία του πρωτοφειλέτη και των εγγυητών.

8) Αν δεν υπάρχουν άλλα ακίνητα μη υποθηκευμένα;

Τότε η τράπεζα θα μπορεί να προχωρήσει σε διάταγμα δικαστηρίου για εκποίηση κινητής περιουσίας ή ακόμα και να πτωχεύσει πρωτοφειλέτη και εγγυητές και να κινηθεί πάνω στην κινητή τους περιούσια και τα όποια εισοδήματα έχουν ή αποκτήσουν στο μέλλον.

9) Πως ακούγεται το επιχείρημα ότι πολλοί κρατούν και δεν πληρώνουν;

Είναι κατά την άποψη μου ένα πολύ γνωστό ρηχό επιχείρημα των τραπεζιτών στην προσπάθεια τους να εξασφαλίσουν νομοθεσία που θα τους επιτρέπει να ξεπουλήσουν τον κύπριο πολίτη και να ξανά κερδοσκοπήσουν στην πλάτη του! Γιατί κάποιος να μην πληρώνει και να χρεώνεται με ένα σωρό επιβαρύνσεις; Ελάχιστες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν αλλά δεν μπορεί να σταθεί σαν κεντρικό επιχείρημα ! Όλες οι περιπτώσεις πολιτών αλλά και ένα μικρό ποσοστό μικρομεσαίων επιχειρήσεων που δεν είχαν μείωση εισοδημάτων παρά την κρίση ανταποκρίνονται απόλυτα στις υποχρεώσεις τους!

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο δανειζόμενος πρέπει και οφείλει να αποπληρώσει το

δάνειο που πήρε!! Και αν αδυνατεί για οποιονδήποτε λόγο τότε η τράπεζα θα πρέπει να μπορεί σε μικρό χρονικό διάστημα να ρευστοποιεί την εξασφάλιση της και να παίρνει το λαβείν της! Αυτό όμως θα πρέπει να γίνεται σε ένα υγιές τραπεζικό σύστημα! Δεν μπορούμε να δώσουμε λύσεις του αύριο για προβλήματα του χθες! Αυτή η δυνατότητα θα πρέπει να υπάρχει στην νομοθεσία για νέους δανεισμούς μέσα στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού του τραπεζικού συστήματος!

Για τα υφιστάμενα δάνεια εισηγούμαι όπως με την ψήφιση της νομοθεσίας μπουν δυο ασφαλιστικές δικλίδες! Α) Το οφειλόμενο ποσό να είναι το αρχικό ποσό του δανεισμού μείον τις πληρωμές που έγιναν συν λογικό επιτόκιο! Όλες οι παράνομες χρεώσεις να διαγράφονται! Β) Με την εκποίηση της ενυπόθηκης εξασφάλισης πιθανό υπόλοιπο να διαγράφεται! Αυτό θα βοηθήσει και στην διατήρηση των τιμών των ακινήτων σε λογικά επίπεδα και δεν θα επιτρέψει το ξεπούλημα των περιουσίων σε κερδοσκόπους!

Είναι σαφές ότι δεν μπορεί κανένας πλέον να εμπιστευτεί ότι οι τράπεζες θα λειτουργήσουν μέσα στα πλαίσια της λογικής ή με κοινωνική ευαισθησία στο κρίσιμο θέμα των εκποιήσεων. Μπορεί κάποιοι τραπεζίτες να άλλαξαν, αλλά η νοοτροπία και αυτό έχει αποδειχθεί περίτρανα τους τελευταίους μήνες παραμένει η ίδια. Το χρηματιστήριο, τα ψηλά καταθετικά επιτόκια, η ασυδοσία στις επεκτάσεις και στους δανεισμούς, τα αξιόγραφα, οι αγορές ομολόγων, το κούρεμα και ο ELA, έχουν αποδείξει περίτρανα ότι πρέπει να υπάρχει σωστός έλεγχος από την πολιτεία, αλλά και σε κρίσιμες περιόδους όπως αυτήν ακόμα και νομοθετικές παρεμβάσεις.

Αυτή είναι η στιγμή της μέγιστης δυνατής σοβαρότητας από όλους διαφορετικά μπορεί να οδηγηθούμε σε καταστάσεις που σήμερα αδυνατούμε καν να φανταστούμε.

Flickr Feed

Τρι, 22 Αύγ 2017

Η πιο ασφαλής για τη ζωή και την ευημερία των ανθρώπων, ανάμεσα σε 184 κράτη, είναι η χώρα μας, σύμφωνα με έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας με τα στοιχεία μάλιστα να εστιάζονται στις συνθήκες διαβίωσης των νέων ανθρώπων ηλικίας 15 με 29 χρόνων.

Το γεγονός ότι η Κύπρος ξεπερνά και εμφανίζεται σε καλύτερη θέση ως προς τις συνθήκες διαβίωσης από χώρες όπως η Ελβετία, το Λουξεμβούργο, η Δανία κλπ αντανακλά σίγουρα τον παραδοσιακά ήπιο χαρακτήρα των κοινωνικών ηθών και τις παραδόσεις του λαού μας, αλλά οπωσδήποτε και τις κατάλληλες πρακτικές διακυβερνησης.

Αυτό μάλιστα παρά τις αυξανόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε και την οξεία οικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα μας προ πενταετίας.

Φαίνεται έτσι ότι επικρίσεις που ακούγονται συχνά από την αντιπολίτευση για τις πολιτικές ασφάλειας είναι είτε υπερβολικές είτε άδικες.

Θα πρέπει βέβαια να συνεχιστούν οι προσπάθειες και να αναζητούμε πάντα βελτιώσεις και σε ζητήματα που δεν καταγράφονται από διεθνείς στατιστικές. Ιδιαίτερα μάλιστα με τις κατάλληλες υποστηρικτικές πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας να διαφυλάσσουμε τη συνοχή του κοινωνικού ιστού.

Γι'αυτό και ο Δημοκρατικός Συναγερμός δίνει ιδιαίτερη σημασία στα οικονομικά περιθώρια που εξασφαλίζουν οι συνετές και αποτελεσματικές πολιτικές της κυβέρνησης μας, που δίνουν δυνατότητες σε πολιτικές πρόληψης και ασφάλειας, σε βελτιώσεις στον τομέα της υγείας και σε πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας όπως αυτές που έχουν εισαχθεί τα τελευταία χρόνια.

Τρι, 22 Αύγ 2017

Επιβάλλεται από όλους η φιλοζωική συνείδηση να αποδεικνύεται και στην πράξη και όχι μόνο θεωρητικά.

Πράξεις, όπως αυτή που κακόβουλα τέθηκε φωτιά σε σκύλους, όχι μόνο προκαλεί αποτροπιασμό και οργή, αλλά θα πρέπει να τιμωρηθεί αυστηρά και παραδειγματικά.

Ως κοινωνία πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα αυστηροί στα όποια περιστατικά βίας και γενικά στις όποιες συμπεριφορές είναι ανάρμοστες και στρέφονται κατά της ευημερίας των ζώων και ως πολίτες να επιδεικνύουμε την ευαισθησία και να καταγγέλλουμε στις αρμόδιες αρχές τέτοιες περιπτώσεις, ώστε όλοι μαζί να συμβάλουμε στον στόχο για οριστική εξάλειψη τέτοιων περιστατικών.

Σημειώνουμε την αποφασιστικότητα των Αστυνομικών Αρχών να εντοπίσουν τον δράστη του πρόσφατου θλιβερού περιστατικού και να οδηγηθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης.

Επειδή περαν από τις εκκλήσεις για φιλοζωϊκή συνείδηση και πολιτισμένες αντιδράσεις επιβάλλεται και η παρέμβαση της πολιτείας, χαιρετίζουμε το ενδιαφερον και την πρόσφατη εξαγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και του Αρχηγού Αστυνομίας για δημιουργία Αστυνομίας των Ζώων.

Τετ, 16 Αύγ 2017

Σε σχέση με σημερινή ανακοίνωση της ΕΔΕΚ για την ανάπτυξη στην οικονομία θα θέλαμε κατ’αρχάς να σημειώσουμε ότι είναι θετικό ένα κόμμα της αντιπολίτευσης να προβληματίζεται για την αναπτυξιακή διαδικασία που έχει αποκατασταθεί στην Κύπρο, σε αντίθεση με άλλες μηδενιστικές αντιδράσεις της αντιπολίτευσης στις οποίες έχουμε συνηθίσει.

Η κυπριακή οικονομία έχει πάντως επιστρέψει σαφώς σε μια αναπτυξιακή τροχιά η οποία εδώ και τρία χρόνια είναι επιταχυνόμενη. Θα πρέπει, συνεχίζοντας τις σωστές πολιτικές, να την κατοχυρώσουμε και να τη βελτιώνουμε διαρκώς.

Θα πρέπει ωστόσο να επισημάνουμε τα εξής:
- Η κυπριακή οικονομία δεν “παρουσιάζει μικρή ανάκαμψη” όπως λέει η ανακοίνωση της ΕΔΕΚ, αλλά η Κύπρος είναι μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στην Ευρωζώνη. Στη διάρκεια του 2016, όταν η Ευρωζώνη είχε για πρώτη φορά από το 2008 ταχύτερη ανάπτυξη από τις Η.Π.Α., η ανάπτυξη στην Κύπρο ήταν κατά μία τουλάχιστον μονάδα μεγαλύτερη από το μέσο όρο των εταίρων μας στην Ευρωζώνη. Φέτος αναμένεται να έχει ρυθμό υπερδιπλάσιο από τον μέσο της Ευρωζώνης.
- Η οικονομική ανάπτυξη στην Κύπρο δεν είναι συγκυριακή, αφού το 2017 με αναμενόμενο ρυθμό στην περιοχή του 4% είναι και ο τρίτος συνεχόμενος χρόνος.
- Έχοντας επανέλθει το 2015 μετά από τρία χρόνια βαθειάς ύφεσης, η οικονομική ανάπτυξη είναι από τότε επιταχυνόμενη. Το 2017 καταγράφεται ρυθμός ανάπτυξης υπερδιπλάσιος σε σύγκριση με εκείνον του 2015.
- Η ανάπτυξη δεν είναι απλώς «αποτέλεσμα μη σταθερών παραγόντων», όπως προβάλλεται στην ανακοίνωση της ΕΔΕΚ. Διότι, ο τουρισμός, για παράδειγμα, που αναφέρεται στην ανακοίνωση (ως «μη σταθερός») υπήρξε πάντοτε ένας από τους βασικούς πυλώνες της κυπριακής οικονομίας και αυτό το ρόλο παίζει και για την έξοδο από την κρίση σε τροχιά ανάπτυξης και πάλι. Το ζήτημα είναι τομείς όπως η τουριστική βιομηχανία να συνεχίσουν να βελτιώνονται και να σταθεροποιηθούν ποιοτικά χαρακτηριστικά πάνω στην ευνοϊκή συγκυρία των τελευταίων χρόνων. Γι’αυτό και η κυβερνητική πρόταση για αναβάθμιση των δομών και των σχεδιασμών μέσα από τη δημιουργία καθ’υλην αρμόδιου υφυπουργείου.
- Για τη μακρο-οικονομική σταθερότητα, στην οποία αναφέρεται η ανακοίνωση, σημειώνουμε τη συνειδητή και μεθοδευμένη δημοσιονομική πολιτική της Κυβέρνησης, η οποία μέχρι τώρα καταγράφει, όπως παρατηρούν τρίτοι παρατηρητές «υπεραποδόσεις».
- Συμμεριζόμαστε, ωστόσο, την έγνοια που δείχνει και η ανακοίνωση της ΕΔΕΚ για τις μελλοντικές αναπτυξιακές προοπτικές. Διότι πράγματι πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια για τα «ποιοτικά χαρακτηριστικά» και για την όσο το δυνατό βέλτιστη διαφοροποίηση της οικονομικής δραστηριότητες. Ήδη μάλιστα σε αυτό το πεδίο σημειώνονται αξιοπρόσεκτες θετικές εξελίξεις, όπως για παράδειγμα για την εποχικότητα του τουριστικού προϊόντος. Αλλά γι’αυτόν ακριβώς το λόγο, προκειμένου να εστιάσουμε καλύτερα και συστηματικότερα στην αναπτυξιακή διαδικασία είναι που η σημερινή Κυβέρνηση προτείνει τη δημιουργία επιτελικών δομών διακυβέρνησης που είναι τα υφυπουργεία Ναυτιλίας (έχει ήδη εγκριθεί), αλλά και Τουρισμού και Ανάπτυξης (περιμένουν έγκριση της Βουλής).