Aνθρώπινες και συστημικές παθογένειες
Κυρ, 17 Ιούν 2012
Παναγιώτη Δημητρίου
Πρώην Ευρωβουλευτή
 
Aνθρώπινες και συστημικές παθογένειες

 

Η τρέχουσα παγκόσμια οικονομική κρίση δεν είναι απλά και μόνο οικονομική. Είναι κρίση πολυεπίπεδη και πολυσύνθετη. Είναι κρίση πολιτική, κοινωνική, ιδεολογική, θεσμική και αξιακή. Είναι κρίση συστημική, που αναδεικνύει τις παθογένειες του σύγχρονου κράτους και της σύγχρονης κοινωνίας γενικότερα.

Η μονεταριστική νοοτροπία, η εμποροποίηση των ανθρώπινων σχέσεων και η θεοποίηση του χρήματος έχουν επικαλύψει και υποβαθμίσει όλες τις πτυχές της ανθρώπινης ζωής. Το όραμα για δημιουργία της κοινωνίας του homo christianicus ή του homo communismus ήταν και είναι όνειρο απατηλό. Ο ατομοκεντρισμός, ως κανόνας φυσικού δικαίου, αποδεικνύεται ακατανίκητος. Ο άκρατος συμφεροντολογισμός και ο αχαλίνωτος ατομικισμός έχουν αποδυναμώσει τον πρωτεύοντα και αποκλειστικό ρόλο του κράτους ως θεσμού εξυπηρέτησης του κοινού καλού. Η παγκοσμιοποίηση έγινε εργαλείο προώθησης της άμετρης κερδοσκοπίας και διάβρωσης του κρατικού ρόλου.

Ο στόχος της εξυπηρέτησης του κοινού καλού, όπως ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης το καθόρισαν, έχει παύσει να αποτελεί στοιχείο πραγματικού και γνήσιου καθολικού ενδιαφέροντος. Το κοινό καλό το επικαλούμαστε συνήθως, ως πολίτες και ως πολιτικοί στο βαθμό που μας εξυπηρετεί και ατομικά. Το κράτος δυστυχώς δεν κατόρθωσε να εξισορροπήσει τον ατομικισμό με την κοινωνική συνείδηση. Γι’ αυτό ο αντικρατιμός, ο αναρχισμός και ο μηδενισμός κυριαρχούν πλέον στις αντιλήψεις πολλών ανθρώπων, κυρίως νέων.

Η αμφισβήτηση του κράτους ως πολιτικού, κοινωνικού και οικονομικού προστάτη του πολίτη αυξάνεται συνεχώς. Και δεν έχει να κάμει μόνο με τον νεποτισμό, την διαπλοκή και την διαφθορά των κρατούντων, αλλά βασικά με αυτό τούτο το οικονομικό σύστημα που εκτρέφει τα φαινόμενα αυτά. Ο αντικρατισμός έχει να κάμει με την προκλητική οικονομική ανισότητα που παρατηρείται έντονα σε εποχές οικονομικής κρίσης. Οι πολίτες αναζητούν οργισμένοι, ακαθόριστα και αόριστα, θεραπεία των οικονομικών και κοινωνικών παθογενειών του συστήματος, έστω και αν ατομικά ο καθένας τις εκτρέφει με την μονεταριστική και συμφεροντολογική νοοτροπία του. Τον δύσκολο ρόλο του «φυσιοθεραπευτή» καλείται να διαδραματίσει το σύγχρονο κράτος.

Οι ιδεολογίες, όπως τις γνωρίζουμε, δεν απαντούν πλέον στις ανησυχίες και στις προσδοκίες της πλειοψηφίας των πολιτών για μια δικαιότερη κοινωνία. Ο μαρξισμός δοκιμάστηκε συστημικά και χρεοκόπησε. Ο σοσιαλισμός στην πράξη εφαρμόζει κανόνες του καπιταλισμού και λειτουργεί ως μεταλλαγμένος καπιταλισμός. Και ο καπιταλισμός υιοθετεί σε πλείστα των κρατών πολλές αρχές του σοσιαλισμού. Το στοίχημα πλέον δεν είναι ποιο ιδεολογικό περιτύλιγμα τοποθετείται στο κοινωνικοοικονομικό σύστημα μιας χώρας, αλλά πώς το καπιταλιστικό σύστημα, που είτε το θέλουμε είτε όχι αποδεικνύεται δυστυχώς άκρως ταιριαστό με την νοοτροπία του ατόμου, αποκτά όσο το δυνατό καλύτερο κοινωνικό πρόσωπο.

Ούτε ο Χόμπς, ούτε ο Λοκ, ούτε ο Ρουσσώ, ούτε ο Μίλλ, ούτε ο Χέγκελ, ούτε ο Μπέρκ, ούτε ο Φρήτμαν θα μπορούσε από μόνος του ο καθένας να δώσει απαντήσεις στις ανησυχίες του πολίτη του εικοστού-πρώτου αιώνα. Κανένας από μόνος του δεν θα μπορούσε να δώσει λύσεις στα σύγχρονα προβλήματα. Η σταχυολόγηση, όμως, των διαχρονικών στοιχείων της φιλοσοφίας του καθενός από αυτούς μπορεί να οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός συστήματος, που να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του σύγχρονου ανθρώπου.

Η θεωρία του Ρόουλς θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για δημιουργία μιας δικαιότερης κοινωνίας. Μιας κοινωνίας που να διασφαλίζει, όπως λέει ο Ρόουλς, σε όλους τα πρωταρχικά αγαθά (πολιτικά δικαιώματα, εργασία, παιδεία, υγεία κλπ) και απ’ εκεί και πέρα ας λειτουργήσει ο φυσικός κανόνας του ατομικού συμφεροντολογισμού, που να υπηρετεί, όμως, παράλληλα, με την ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους, το κοινό καλό. Ούτε ιδεολογικά, ούτε δογματικά, ούτε και συνταγογραφικά μπορεί να αντιμετωπισθεί η μεγάλη ιστορική τρικυμία στον σύγχρονο κόσμο. Χρειάζονται ορθολογικές και πραγματιστικές ενέργειες που να στοχεύουν στη δημιουργία δικαιότερης κοινωνίας και στην αναγωγή του ατόμου σε πραγματικό «συμπολίτη» με ανθρωπιστικές αρχές και αξίες.

Flickr Feed

Δευ, 22 Ιαν 2018

Καταδικάζουμε τις επεμβάσεις της Άγκυρας στις εσωτερικές υποθέσεις των Τουρκοκυπρίων και ιδιαίτερα τις απόπειρες να πληγεί η ελευθερία έκφρασης γνώμης και ο Τύπος. Εξαιρετικά ανησυχητική είναι όμως η απόπειρα να υποκινηθούν εκδηλώσεις βίαιης καταστολής εναντίον της τουρκοκυπρικής εφημερίδας. Δείχνει ότι αντιδημοκρατικές πρακτικές που έχουν επιβληθεί στο εσωτερικό της Τουρκίας διαχέονται τώρα με μεγαλύτερη ένταση και στην κατεχόμενη Κύπρο.

Όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα στα κατεχόμενα, σε συνδυασμό με τη συζήτηση που ακούμε σχετικά με την τουρκική εισβολή του 1974, υπογραμμίζουν με έναν ακόμα τρόπο την ανάγκη να βρεθεί μια πολιτική συμφωνία, που όχι μόνο θα τερματίζει την τουρκική κατοχή, αλλά θα αποκλείει και την ανάμιξη της Άγκυρας στις υποθέσεις της Κύπρου, με κατάργηση των εγγυήσεων και των όποιων επεμβατικών δικαιωμάτων.

Λευκωσία, 22 Ιανουαρίου 2018

Δευ, 22 Ιαν 2018


Όταν ξεκινήσαμε, το 2013, η Κύπρος ήταν μια χώρα σε διάλυση. 

Καταχρεωμένη. Με τον κόσμο να περιμένει στην ουρά.
Ουρά στα κοινωνικά παντοπωλεία. Ουρά σε τραπεζικές μηχανές, με τις τράπεζες κλειστές. Κυριαρχούσαν η αγωνία και ο φόβος για το αύριο.

Σήμερα έχουμε στήσει την οικονομία στα πόδια της.
Έχουμε ανάπτυξη. Έρχονται επενδύσεις και δημιουργείται απασχόληση. Η ανεργία μειώνεται διαρκώς. Οι νέοι βρίσκουν σιγά-σιγά τις ευκαιρίες που δικαιούνται και που αξίζουν.

Το κράτος έχει πλεονάσματα και έχει δυνατότητες για οφέλιμες πολιτικές.
Η κυβέρνησή μας μπορεί και σχεδιάζει το αύριο. Όπως, για παράδειγμα, με το Γενικό Σχέδιο Υγείας, που δεκαετίες το περιμέναμε...

Αυτή την πορεία πρέπει να συνεχίσουμε. Δεν πρέπει:
ούτε να λοξοδρομήσουμε με την πλάνη μεγαλόστομων υποσχέσεων που δεν στέκουν πουθενά
ούτε και να αφήσουμε τους άλλους να μας πάρουν πίσω ξανά.

Έτσι θα ψηφίσουμε την Κυριακή που έρχεται.
Για να συνεχίσουμε στο δρόμο που φτιάχνει τη χώρα μας και τη ζωή μας.
Με σταθερά βήματα μπροστά. Με Πρόεδρο τον Νίκο Αναστασιάδη. Τον Πρόεδρο που έχει δείξει στην πράξη ότι βελτιώνει τα πράγματα. Ότι έχει σχέδιο για τη χώρα.

Λευκωσία, 22 Ιανουαρίου 2018

Παρ, 19 Ιαν 2018

Σε 10 μέρες οι Κύπριοι Πολίτες καλούνται στην κάλπη για να αποφασίσουν πως θα προχωρήσει η χώρα και το ερώτημα είναι:

αν θα μπούμε σε λογική πειραματισμών που θα αποσταθεροποιούσαν την χώρα όπως ακούγετε από τη μία πλευρά;

ή ακόμα να επιστρέψουμε σε πολιτικές που μας είχαν φέρει την βαθιά κρίση;

ή θα συνεχίσουμε με σταθερά βήματα μπροστά σε δρόμο ανάπτυξης και δημιουργίας που βελτιώνει την χώρα μας.

Ακούμε τους δύο βασικούς ανθυποψηφίους του Προέδρου της Δημοκρατίας να κατηγορούν ο ένας τον άλλον επειδή σε κάποιες θέματα συνεργάστηκαν με πολιτικές του Προέδρου Αναστασιάδη.

Εμείς λέμε ότι χρειάζονται συνεργασίες, πρέπει να βρίσκουμε συναίνεση για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα, να σχεδιάζουμε μεγάλες πολιτικές που παράγουν αποτελέσματα προς όφελος των πολιτών.

Την ώρα που οι πολίτες αναγνωρίζουν στον Πρόεδρο Αναστασιάδη την ηγετική φυσιογνωμία που χρειάζεται η χώρα είναι επίσης πολύ σημαντικό ότι με τις πολιτικές του ο Πρόεδρος μπορεί να εξασφαλίζει συναίνεση και συνεργασίες.

Γιατί πραγματικός αντίπαλος μας είναι τα προβλήματα και στόχος μας η λύσης τους προς όφελος των πολιτών

Λευκωσία, 19 Ιανουαρίου 2018