Κύριε Πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας,
Κυρία Πρόεδρε της Βουλής,
Κύριοι Υπουργοί,
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Πενήντα δύο χρόνια. Μισός αιώνας και δύο χρόνια από το καλοκαίρι του 1974. Από το δίδυμο έγκλημα που άλλαξε για πάντα την ιστορική πορεία της πατρίδας μας. Μισός αιώνας από τότε που η Κύπρος πλήγηκε ανεπανόρθωτα από το προδοτικό πραξικόπημα και την βάρβαρη εισβολή. Πληγές που δεν έκλεισαν. Που αιμορραγούν ακόμη.
Ας είμαστε όμως ειλικρινείς. Ανήκω στην γενιά που δεν έζησε το ’74. Για την πλειοψηφία του λαούς μας, λόγω της παρέλευσης των χρόνων, το ‘74 αποτελεί κεφάλαιο σε βιβλίο ιστορίας. Υπάρχει όμως και το σήμερα.
Και το σήμερα λέει ότι η Λευκωσία είναι η τελευταία διαιρεμένη πρωτεύουσα της Ευρώπης. Το σήμερα λέει ότι κάθε μέρα που περνά χωρίς λύση, η Κύπρος χάνει. Χάνει έδαφος, χάνει χρόνο, χάνει ανθρώπους, χάνει μέλλον.
Καταδικάζουμε απερίφραστα το πραξικόπημα της Χούντας των Αθηνών. Ήταν μαχαιριά στην καρδιά της Δημοκρατίας. Ήταν η προδοσία που άνοιξε την πόρτα στην καταστροφή.
Καταδικάζουμε με όλη τη δύναμη της ψυχής μας την τουρκική εισβολή. Μια εισβολή που 52 χρόνια μετά συντηρεί την παράνομη κατοχή. Μια επέμβαση που άφησε ως μακάβριο απολογισμό χιλιάδες νεκρούς, αγνοούμενους, εγκλωβισμένους, και 200,000 πρόσφυγες.
Δεν λησμονούμε.
Δεν νομιμοποιούμε την κατοχή.
Δεν χαρίζουμε ούτε σπιθαμή γης.
Αλλά ας το πούμε καθαρά. Η μνήμη χωρίς πολιτική πράξη είναι απλώς τελετή. Και η Κύπρος μας δεν έχει ανάγκη από άλλες τελετές. Χρειάζεται λύση.
Στέκομαι σήμερα εδώ όχι μόνο με το βάρος της ιστορίας, αλλά με την αγωνία του παρόντος. Ανήκω σε μια γενιά που μεγάλωσε με την υπόσχεση της επιστροφής. Που είδε τους γονείς της να ζουν και να πεθαίνουν με τον καημό της Κερύνειας, της Αμμοχώστου, της Μόρφου. Που βλέπει σήμερα τα παιδιά της να ρωτούν. “Γιατί να μείνω σε μια χώρα που είναι μισή;”
Και η απάντηση που οφείλουμε να δώσουμε δεν είναι άλλη μια υπόσχεση. Είναι σχέδιο. Είναι πράξη. Είναι λύση.
Ας μιλήσουμε τη γλώσσα της αλήθειας: Το στάτους κβο δεν είναι βιώσιμο. Δεν είναι ουδέτερο. Δεν είναι παγωμένο. Είναι ένας μηχανισμός που δουλεύει εναντίον μας κάθε μέρα. Και πλέον, δεν διασφαλίζει την ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Δείτε τι συμβαίνει γύρω μας:
- Πρώτον, η δημογραφική αλλοίωση. Τα κατεχόμενα εποικίζονται συστηματικά. Το 1974 οι Τουρκοκύπριοι ήταν 18%. Σήμερα ποιο είναι το πραγματικό ποσοστό των εποίκων; Σε δέκα χρόνια, με ποιον θα διαπραγματευόμαστε;
- Δεύτερον, το ξεπούλημα των περιουσιών. Τα Βαρώσια ανοίγουν τμηματικά, παρά τα Ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ελληνικές περιουσίες γίνονται ξενοδοχεία και βίλες. Και εμείς καταγγέλλουμε. Αλλά η καταγγελία δεν γκρεμίζει τούβλα.
- Τρίτον, η στρατιωτικοποίηση. Βάσεις για drones, ναυτικές εγκαταστάσεις, 40,000 κατοχικός στρατός. Η Τουρκία μετατρέπει τα κατεχόμενα σε αεροπλανοφόρο στην Αν. Μεσόγειο.
- Τέταρτον, η εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού. Η Πράσινη Γραμμή έγινε δίοδος για χιλιάδες παράτυπους μετανάστες. Η Τουρκία χρησιμοποιεί ανθρώπινες ψυχές για να πιέσει τη Δημοκρατία. Αυτό είναι απειλή εθνικής ασφάλειας.
- Πέμπτον, η ενεργειακή ομηρία. Όσο η Κύπρος είναι διαιρεμένη, η Άγκυρα θα αμφισβητεί την ΑΟΖ μας. Τα κοιτάσματά μας θα μένουν αναξιοποίητα. Και η Ευρώπη θα μας βλέπει ως “πρόβλημα”, όχι ως λύση στην ενεργειακή κρίση.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν θέλουμε λύση. Το ερώτημα είναι αν αντέχει η Κύπρος άλλη μια δεκαετία χωρίς λύση.
Και η απάντηση είναι ξεκάθαρη: Όχι. Δεν αντέχει.
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός δεν ιδρύθηκε για να διαχειριστεί την ήττα. Ιδρύθηκε για να απελευθερώσει και να επανενώσει την πατρίδα. Δεν μας ενδιαφέρει να έχουμε δίκιο στα βιβλία ιστορίας του μέλλοντος. Μας ενδιαφέρει να υπάρχει στο μέλλον κυπριακός Ελληνισμός και Κυπριακή Δημοκρατία για να τα διαβάσουν τα παιδιά μας.
Γι’ αυτό μιλάμε καθαρά. Η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία δεν είναι συμβιβασμός. Δεν είναι υποχώρηση. Είναι η μόνη διεθνώς νομιμοποιημένη, ευρωπαϊκά συμβατή φόρμουλα που τερματίζει την κατοχή, που απελευθερώνει και επανενώνει την πατρίδα. Όλα τα άλλα είναι ευφημισμοί για τη διχοτόμηση. Και η διχοτόμηση το 2026 δεν είναι επιλογή. Είναι νομιμοποίηση της εισβολής.
Τι όμως σημαίνει Ομοσπονδία με όρους 2026;
- Η Κυπριακή Δημοκρατία συνεχίζει ως ένα κανονικό κράτος που μετεξελίσσεται. Δεν διαλύεται για να φτιαχτεί κάτι νέο. Μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια, μία διεθνής προσωπικότητα. Αυτή είναι η κόκκινη γραμμή μας.
- Μηδέν στρατοί, μηδέν εγγυήσεις. Το 1960 μας επέβαλαν εγγυήσεις και καταλήξαμε στην εισβολή. Το 2026 είμαστε κράτος-μέλος της ΕΕ. Η ασφάλειά μας θα εγγυάται από την ΕΕ, τον ΟΗΕ, διεθνείς συνθήκες. Όχι από την Τουρκία. Τέλος οι αναχρονισμοί.
- Εδάφη και περιουσίες πίσω. Μόρφου, Βαρώσια, μεγάλος αριθμός χωριών υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση. Οι χάρτες υπάρχουν από το Κραν Μοντανά. Δεν ξεκινάμε από το μηδέν.
- Ευρωπαϊκό κεκτημένο παντού. Από τον Απόστολο Ανδρέα μέχρι τον Ακάμα. Αυτό προστατεύει τον Ελληνοκύπριο στην Κερύνεια και τον Τουρκοκύπριο στη Λεμεσό. Αυτό είναι το μεγαλύτερο όπλο μας απέναντι στην αυθαιρεσία.
Ξέρουμε τη θέση της άλλης πλευράς. Κυριαρχική ισότητα. Το προτάσσει γιατί βολεύει την Τουρκία να συντηρεί το στάτους κβο. Γι’ αυτό ακριβώς ο δικός μας ρόλος είναι να της χαλάσουμε τα σχέδια. Όχι με φωνές. Με στρατηγική. Με συμμαχίες. Με την Ελλάδα, με την ΕΕ, με τις ΗΠΑ, με το Ισραήλ. Με όποιον καταλαβαίνει ότι μια διαιρεμένη Κύπρος είναι πρόβλημα για όλη την Αν. Μεσόγειο.
Γιατί η αδράνεια σήμερα δεν είναι ουδετερότητα. Είναι συνενοχή. Είναι αποδοχή ότι σε 5 χρόνια θα συζητάμε για συνομοσπονδία. Και σε 10 χρόνια θα εκλιπαρούμε να αναγνωριστεί η Πράσινη Γραμμή ως σύνορο.
Αυτό δεν είναι κινδυνολογία. Είναι η προέκταση της σημερινής πορείας. Όποιος δεν το βλέπει, εθελοτυφλεί.
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός διάλεξε πλευρά. Την πλευρά της λύσης. Γιατί ο δρόμος της καταγγελίας είναι εύκολος αλλά αδιέξοδος. Ο δρόμος της λύσης είναι ανηφορικός αλλά είναι ο μόνος που οδηγεί κάπου.
Το 2004 ο Γλαύκος Κληρίδης έβαλε ολόκληρη την Κύπρο στην ΕΕ. Ήταν άθλος. Αλλά δεν σταμάτησε εκεί. Χρησιμοποίησε την ΕΕ ως εργαλείο πίεσης για λύση. Αυτό είναι το παράδειγμά μας. Να κάνουμε την ΕΕ από ασπίδα, μοχλό. Από καταφύγιο, όπλο διπλωματίας.
Και εδώ ακριβώς είναι που θέλω να απευθυνθώ στην νέα γενιά: Δεν σας ζητάμε να κουβαλήσετε τα ιστορικά τραύματα του ΄74. Δεν σας ζητάμε να φορτωθείτε τις ιστορικές ήττες αυτού του τόπου. Η Κύπρος που δικαιούστε είναι ολόκληρη. Ευρωπαϊκή. Σύγχρονη. Ασφαλής.
Χωρίς συρματοπλέγματα που κόβουν δρόμους, χωρίς φυλάκια που σκοτεινιάζουν τα όνειρα, χωρίς τον φόβο του πολέμου.
Θέλω επίσης να απευθυνθώ και στους συναδέλφους όλων των κομμάτων. Η Ομοσπονδία δεν πέθανε. Πεθαίνει κάθε μέρα που δεν την υπερασπιζόμαστε. Κάθε φορά που κρυβόμαστε πίσω από το “ναι μεν αλλά”. Γιατί το δίλημμα είναι τόσο απλό. Είτε θα σχεδιάσουμε την απελευθέρωση και την επανένωση, είτε θα διαχειριστούμε τη διχοτόμηση. Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει. Και όποιος σας λέει ότι υπάρχει, σας κοροϊδεύει.
Εμείς επιλέγουμε την απελευθέρωση. Την επανένωση. Με σχέδιο που υπάρχει. Με συγκλίσεις που καταγράφηκαν. Με συμμάχους που περιμένουν από εμάς να σοβαρευτούμε. Με την Ευρώπη που είναι η μεγαλύτερη εγγύηση ασφάλειας που είχε ποτέ ο Ελληνισμός.
52 χρόνια ήταν υπεραρκετά. Η ιστορία δεν θα μας συγχωρήσει αν παραδώσουμε στα παιδιά μας μια Κύπρο μικρότερη.
Η λύση δεν είναι σύνθημα. Είναι εθνική ανάγκη. Και είτε θα είναι τώρα, ή δεν θα είναι ποτέ.
Αιωνία η μνήμη των ηρώων μας. Η καλύτερη τιμή στη θυσία τους είναι μια Κύπρος ελεύθερη. Μία Κύπρος. Απελευθερωμένη. Επανενωμένη.
